عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

205

كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )

من آوردند ، او را خواستيم و گفتيم : همسايگان از تو شكايت دارند ، راه تو اين است كه از اين محله بيرون روى . گفت : من در خانه خود هستم و بيرون هم نمىروم . گفتيم : خانه‌ات را به فروش ، گفت : ملك من است نمىفروشم ، گفتيم : شكايت ترا به سلطان مىبريم . گفت : من خود از ياران اويم . گفتيم : خدا را بر تو فرامىخوانيم و نفرين مىكنيم . گفت : خداوند از شما بر من مهربان‌تر است . مالك مىگويد : آن شب برخاستم و نماز شب گزاردم و همين كه خواستم او را نفرين كنم ، سروشى بر من بانگ زد او را نفرين مكن كه از دوستان خداوند متعال است . من بر در خانه‌اش رفتم و در كوبيدم ، بيرون آمد و پنداشت كه براى بيرون كردن او از محله آمده‌ام ، و همچون اشخاص پوزش‌خواه سخن گفت . من گفتم : بدين منظور نيامده‌ام بلكه چنين و چنان ديدم ، به گريه افتاد و گفت : پس از اين حال توبه مىكنم و از شهر بيرون شد و ديگر او را نديدم . پس از آن به حج رفتم ، در مسجد الحرام مردمى را ديدم كه گرد آمده‌اند ، آنجا رفتم ، او را ديدم كه بيمار است و آنجا افتاده است ، چيزى نگذشت كه گفتند آن جوان‌مرد ، خدايش رحمت كناد . « 10 » 104 - جوانى از اردكان رجاء بن ميسور مجاشعى گويد : در مجلس صالح مرّى « 11 » بوديم ، در همان حال كه سخن مىگفت به جوانى كه پيش او نشسته بود گفت : اى جوانمرد ! قرآن بخوان و او چنين خواند : « وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَناجِرِ كاظِمِينَ ، ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ » « 12 » ، « ايشان را بترسان از آن روز نزديك آمده ، گاهى كه دلها بر گلوها آيد و خشم فروخورندگان ، ستمگران را در آن روز هيچ دوستى نيست و نه هيچ شفيعى كه به سخن او كار كنند » . صالح قرآن خواندن او را قطع كرد و گفت : چگونه ممكن است براى ستمگر دوست و شفيع وجود داشته باشد و حال آنكه پروردگار جهانيان از او بازخواست مىفرمايد . سپس افزود : به خدا سوگند اگر ستمگران و گنهكاران را در آن روز ببينى خواهى ديد در زنجيرها و

--> ( 10 ) . فريد الدين عطار نيشابورى اين داستان را با نثر شيواى خود و با اندك‌تفاوتى در تذكرة الاولياء ، ص 50 ، ج 1 ، چاپ خرداد 1336 ، كتابخانه مركزى تهران آورده است . ( 11 ) . صالح بن بشر مرى از مشايخ بزرگ درگذشته به سال 172 يا 176 هجرى است ؛ به ترجمه رساله قشيريه ، ص 811 ، چاپ استاد فقيد فروزانفر مراجعه فرماييد . ( 12 ) . آيه 18 سوره مؤمن .