عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

117

كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )

عكرمه جنگى سخت نمايان كرد و كشته شد و بر پيكر او هفتاد و چند زخم شمشير و نيزه و تير بود . عبد اللّه بن مصعب گويد : به روز جنگ يرموك حارث بن هشام و عكرمة بن ابى جهل و سهيل بن عمرو كشته شدند و چنان بود كه هرسه بر زمين افتاده بودند و هنوز رمقى بر تن داشتند ، براى آنان آب آوردند ولى هيچيك نپذيرفتند و گفتند به فلانى بدهيد و هيچيك آب نياشاميدند و درگذشتند . و همو گويد : عكرمه آب خواست و چون ديد سهيل بن عمرو به او مىنگرد به ساقى گفت آب را به او بده و چون سهيل ديد حارث بر او مىنگرد گفت : آب را به او بده ، آب به او نرسيده درگذشت و هرسه همين‌گونه درگذشتند رحمت خدا بر همه‌شان باد . « 52 » 52 - سهيل بن عمرو و ابو سفيان بن حارث از حسن بصرى روايت است كه : مردم براى اجازه ورود بر در خانه عمر بن خطاب جمع بودند ، سهيل بن عمرو و ابو سفيان بن حارث و گروهى از اشراف هم ميان ايشان بودند ، دربان عمر بيرون آمد و نخست به شركت‌كنندگان در جنگ بدر امثال صهيب و بلال اجازه ورود داد ، عمر بدريان را دوست مىداشت و درباره آنان سفارش كرده بود ، ابو سفيان گفت : روزى چون امروز نديده‌ام با آنكه ما اينجا نشسته و منتظريم به اين بردگان اجازه ورود داده مىشود ! و به ما توجهى نمىشود . سهيل - كه حسن بصرى در اينجا افزوده است چه بزرگمرد و خردمندى بوده است - گفت : اى قوم نشانه‌هاى خشم بر چهره‌تان مىبينم ، اگر خشمگين هستيد بر خود خشم گيريد ، كه هم شما و هم اين قوم را به اسلام فراخواندند ، آنان به مسلمانى شتاب گرفتند و شما درنگ كرديد ، به خدا سوگند پيشى گرفتن آنان چنان فضيلتى دارد كه بارها مهم‌تر از ورود به اين خانه است كه در آن‌باره هم‌چشمى مىكنيد ، اى قوم ايشان بر اين آيين اسلام كه مىبينيد بر شما پيشى گرفته‌اند و شما را براى رسيدن به آن راهى نيست ، . اينك بر جهاد بنگريد و در آن شركت كنيد شايد خداوندتان شهادت ارزانى دارد . سهيل دامن جامه خود را برچيد و برخاست و همراه خانواده خود بجز دخترش هند به شام رفت و خويشاوندانش همگان جز دخترش هند و فاخته دختر پسرش عتبه بن سهيل - درگذشتند . سهيل هم در جنگ يرموك شهيد شد ، نوه‌اش فاخته را پيش عمر آوردند .

--> ( 52 ) . بخشهاى عمده اين مطالب با فزونىهاى اندكى در ترجمه مغازى واقدى ، ص 652 آمده است ، بخشهاى پايانى را ابن عبد البر در الاستيعاب در حاشيه الاصابة ، ص 150 ، ج 3 آورده است .