عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

118

كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )

حارث بن هشام هم با خويشاوندان خود به شام رفت كه از آنان هم كسى جز پسرش عبد الرحمان زنده نماند و برنگشت . عمر گفت : آن دختر بىكس را به اين مرد بىكس به همسرى دهيد . عمر قطعه زمينى در مدينه در اختيار آن دو نهاد و بر آن دو گشايش داد ، به عمر گفته شد بر آنان بسيار بخشيدى ، گفت : شايد خداوند متعال از آن دو فرزندان بسيار به وجود آورد . ابو بكر و عمر و عثمان و عكرمه و خالد و مخلد براى آن دو متولد شدند ، و ابو بكر بن عبد الرحمان « 53 » يكى از فقهاى هفتگانه مدينه و به راهب قريش معروف بود . « 54 » 53 - حارث بن هشام ابن مبارك ، از اسود بن شيبان ، از نوفل بن ابى عقرب نقل مىكند كه : حارث بن هشام از مكه كوچ كرد ، مردم مكه سخت بىتابى كردند و هيچ شخص سفره‌دارى باقى نماند مگر اينكه براى بدرقه او همراهش بيرون آمد . چون به منطقه بالاى بطحاء رسيد يا جاى ديگرى نزديك آن ايستاد ، مردم هم ايستادند ، حارث گفت : اى مردم به خدا سوگند من بدين‌سبب بيرون نمىروم كه از همنشينى با شما ملول شده باشم - خود را تافته جدا بافته بدانم - و نه به اين منظور كه شهر و سرزمين ديگرى را بر شهر شما برگزينم . ولى اسلام پديد آمد و مردانى كه هرچند از مردم اين شهر نبودند و در اينجا ريشه و بن نداشتند به سوى آن پيشى گرفتند ، و چنان شد كه اينك به خدا سوگند اگر به مقدار كوههاى مكه زر در راه خدا هزينه كنيم نمىتوانيم ثواب يك روز ايشان را درك كنيم ، اينك اميدوارم اگر در اين جهان مقام ايشان را نيافتيم به جستجوى مقام آنان در رستاخيز باشيم ، همگان بايد از خداى بترسند ، آهنگ شام كرد بار و بنه‌اش از پى او گسيل شد و گويند به روز جنگ يرموك كشته شد ، رحمت خدا بر او باد . « 55 »

--> ( 53 ) . ابو بكر بن عبد الرحمان : به روزگار حكومت عمر متولد شد و سال تولدش معلوم نيست و به سال 94 هجرى درگذشت . براى اطلاع بيشتر از شرح حالش به وفيات الاعيان ابن خلكان ، ص 253 ، ج 1 ، چاپ محمد محيى الدين عبد الحميد ، مصر مراجعه فرماييد . ( 54 ) . اين موضوع را ابن عبد البر درگذشته به سال 463 با ذكر سند از ابن مبارك از جرير از حسن بصرى ضمن شرح حال سهيل بن عمرو در الاستيعاب در حاشيه الاصابة ، در ص 110 ، ج 2 آورده است . ( 55 ) . اين موضوع هم ظاهرا برگرفته از الاستيعاب ابن عبد البر ، ص 310 ، ج 1 است . درباره مرگ حارث اقوال ديگرى هم گفته شده است به شماره 1502 الاصابة مراجعه فرماييد .