سيد محمد عبد الحسيب بن سيد أحمد العلوي العاملي

73

قواعد السلاطين ( فارسى )

اگر كسى سايل را خوشحال نموده به زبان خوش بنوازدش ، اگرچه ابواب عطايا را مفتوح نسازد كه قادر بر آن نباشد ، تسميهء سخى يابد . بايد كه نظر به خود افكنده آنچه قدرت بر آن داشته در جادّه الهيّه ، عطيّه نمايد به مرتبه‌اى كه به حالش ضررى نرسد ، و نيز به اهل و عيالش ؛ و چون از اهل و عيال خود چيزى بازگيرد و به غير صرف نمايد ، از سلسلهء بخلا بدتر بود ، و به مرتبهء اسراف اتّصال يابد كه از مصرف خود امساك نموده و بىمصرف صرف كرده و اصحاب خود را به بليّهء بىمعيشتى مبتلا ساخته ، بايد كه مسلك رفيع سخا را پيشنهاد خود گردانيده ، در اوقات متضادّهء ظلمانى و نورانى به بذل و احسان اشتغال داشته باشد . در خبر آمده كه : جناب اقدس ايزدى به حضرت رسالت‌پناهى - عليه و آله صلوات اللّه الملك الجلىّ - وحى فرمود كه : به درستى كه جواد كريم در جوار من در بهشت استقرار يابد ، و لئيم از ترقّى اين مراتب محروم ماند كه لئيم اتّصال كفره يابد ، و كفّار به سر منزل جهنّم شتابد . و سخى از ايمان وجود يافته و اهل جود در بهشت ، متنعّم خواهند بود . چنانچه جناب الهى در قرآن مجيد فرموده كه : إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ ، وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ « 1 » و فرمود كه : سادات مخلوقين در دار دنيا ، اسخيا آمده ، و در عقبا اتقيا ، كه ايشان تاج عزّت از سر فلك الافلاك ربوده ، به شرف غرف عظمت و اجلال رسيده ، از رفعت همّت ، به بستر كرامت تكيه زده ، محبوب هردو نشأة گرديده ، علم فوقيّت به رؤوس آفاق برافراشته‌اند . آورده‌اند كه : خسرو پرويز را سپهسالارى بود به لشكركشى و دشمن‌كشى اشتهار تمام داشت ، و اوصافش معروف و مذكور ، و به صوابيّت راى و قوّت عزم در اطراف مملكت موصوف و مشهور ؛ مقرّب سلطان و عمدهء ممالك بودى و خسرو از تدبير

--> ( 1 ) . انفطار / 13 - 14 .