سيد محمد عبد الحسيب بن سيد أحمد العلوي العاملي
123
قواعد السلاطين ( فارسى )
وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا « 1 » يعنى : هر آينه ، گرامى گردانيديم فرزندان آدم را ، و برداشتيم ايشان را ، يعنى سوار گردانيديم ، در بيابانها به چهارپايان ، و در درياها به كشتيها ، و روزى داديم ايشان را از طعامهاى پاكيزه و لذّات ، و افزونى داديم ايشان را بر بسيارى از آنچه ما آفريديم افزونى به غلبه و استيلا با شرف و كرامت ؛ پس بايد كه به عباد اللّه سلوك نيكو نموده ، دستگيرى ايشان نمايند و استماع قول ايشان كنند ، و به نظر همّتشان آنچه استدعا نمايند ، قليل شمارند ، و به خاطر نرسانند ، و خود به نفس نفيس خود انعام و اكرام بىطلب به وقوع رسانند ، و از مجلس عيش خود جرعهاى چند به او رسانند ، و از كدورتآباد ظلمت فقر و احتياج ، به عرصهء وسعت عيش و سرور كشانند تا آنكه در روز قيامت از مقيمان خاصّ و مقرّبان اخلاص گردند . بدان كه كرامت ، انقسام به جسمانى و روحانى يافته . و امّا كرامت جسمانى به مؤمن و كافر عطيّه شده كه تخمير طينت انسان ، و تصوير در رحم ، و حسن صورت ، و مزاج قريب به اعتدال ، و راستى قامت ، و اخذ به دست ، و تناول به انگشتان ، و تزيين محاسن و گيسو ، و تميز به عقل و فهم و نطق ، و راه يافتن به اسباب معيشت و تمكّن به صناعات است . و امّا روحانى به دو قسم انقسام پذيرفته : عامّه و خاصّه ؛ و عامّه ، مؤمن و كافر در آن شركت دارند ؛ مثل نفخ روح ، و اخراج از صلب آدم ، و اسماى الست ، و انطاق به جواب بلى « 2 » و عهد بر عبوديّت ، و ايلاد بر فطرت اسلام ، و ارسال رسل و انزال كتب از براى ايشان ، و ترغيب به مثوبات و تخويف بر عقوبات ، و اظهار و آثار قدرت و دلايل و معجزات و خوارق عادات به جهت عبّاد .
--> ( 1 ) . إسراء / 70 . ( 2 ) . اشاره است به آيهء وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا ( اعراف / 172 ) .