ادريس بن حسام الدين بدليسى

113

قانون شاهنشاهى ( فارسى )

( 56 ) ص 41 ، س 2 - علم و حكمت غذاى جان آمد . . . : ابيات دوم و سوم و چهارم از اوحدى مراغى است . ( ديوان ، ص 488 ) ( 57 ) ص 42 ، س 11 - گر اين هردو در پادشه يافتى . . . : بوستان سعدى ، ( ص 42 ) باب اوّل در عدل و تدبير و راى . ( 58 ) ص 43 ، س 5 - كلّكم راع . . . : جامع الصّغير ، ج 2 ، ص 289 ؛ ترك الاطناب فى شرح الشّهاب ، ص 103 . ( 59 ) ص 43 ، س 9 - إنّ احبّ النّاس . . . : جامع الصّغير ، ج 1 ، ص 332 . ( 60 ) ص 43 ، س 12 - اى كه بر تخت مملكت شاهى . . . : از اوحدى مراغى است . ( ديوان ، صص 509 - 513 ) ( 61 ) ص 44 ، س 9 - انفق يا بن آدم . . . : در تفسير ابو الفتوح ( ج 16 ، ص 79 ) به صورت « عبدى انفق ما انفق عليك » آمده است . ( 62 ) ص 44 ، س 17 - اللّهم اعط كلّ . . . : قس : گفت پيغمبر كه در بازارها * دو فرشته مىكند ايدر دعا كاى خدا تو منفقان را ده خلف * وى خدا تو ممسكان را ده تلف ( مثنوى ، دفتر دوم / ابيات 383 و 384 ) ( 63 ) ص 45 ، س 4 و 5 - بشّر مال البخيل . . . : ر . ك : ترجمهء جاويدان خرد ( ص 115 ) نيز در اغراض السّياسة ( ص 365 ) اين سخن به عبد اللّه بن معتزّ اسناد داده شده است . ( 64 ) ص 46 ، س 2 - ببخش اى پسر . . . : ابيات 1285 و 1336 تا 1339 بوستان سعدى است . ( 65 ) ص 46 ، س 7 و 8 - انّما اموالكم . . . : صورت درست آيات : إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ . . . ، قسمتى از آيهء 15 سورهء تغابن و إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ . . . ، قسمتى از آيهء 14 سورهء تغابن است . ( 66 ) ص 47 ، س 3 - اليد العليا خير . . . : صورت كامل حديث چنين است : اليد العليا خير من اليد السّفلى و ابدأ به من تعول . ( جامع الصّغير ، ج 2 ، ص 763 ؛ مجمع الامثال ميدانى ، ج 2 ، ص 491 ؛ اخلاق محتشمى ، ص 310 ) دست بخشنده بهتر از دست گيرنده است . يد عليا و يد سفلا را به « عطّيهء بسيار و عطيّهء اندك » و به « برترى معلّم بر شاگرد » نيز تعبير كرده‌اند . تشبيه دست بخشنده به آسمان و دست گيرنده به زمين در بيت زير نيز درخور توجّه است : و يد المعطى سماء و يد الآخذ أرض * و على الآخذ أن يشكر انّ الشكر فرض ( ابو الفتح بستى به نقل از تعليقات گلستان ، ص 500 )