و آفرين ايشان اندر تو مستجاب‌تر باشد و بخشنودى خداى تعالى نزديك‌تر باشى . و نگر « 1 » كه از بهر ميراث مرگ پدر و مادر نخواهى كه بىمرگ پدر و مادر آنچه روزى تو باشد به تو برسد كه روزى مقسومست ، بهر كس آن رسد ( 20 پ ) كه در ازل قسمت كرده شده است « 2 » و تو از بهر روزى رنج بسيار بر خويشتن منه كه بكوشش روزى افزون نشود چه گفته‌اند مثل : [ بالجدّ لا بالكدّ ] « 3 » . و اگر خواهى كه از بهر روزى از خداى تعالى خشنود باشى بامداد به كسى منگر كه حال او از حال تو بهتر باشد ، بدان كس نگر كه حال او از حال تو بتر باشد تا دايم از خداى تعالى خشنود باشى . و اگر بمال درويش گردى جهد كن تا بخرد توانگر باشى كه توانگرى خرد از توانگرى مال بهتر باشد « 4 » و جاهل از مال زود مفلس شود و مال خرد را دزد نتواند بردن ، و آب و آتش هلاك نتواند كردن . پس اگر خرد دارى با خرد هنر آموز كه خرد بىهنر چون تنى باشد بىجامه ، و شخصى بود بىصورت ، چه گفته‌اند مثل : [ الأدب صورة العقل ] « 5 » .

--> ( 1 ) - ل : بنگر ( 2 ) - ل و ن : كرده‌اند ( 3 ) - در نسخهء اصل جاى مثل خالى است از نسخهء ل افزوده شد ، چنين است ب ؛ ن : عش بجدك لا بكدك يعنى سخت‌زى نه بكوشش ؛ پ : عش فحرك لا تكدك يعنى ببخت زى نه بكوشش ؛ بقياس معنى « جد » بفتح اول يعنى بخت ، بهره و روزى ، و ضبط نسخهء پ ، ترجمهء عبارت عربى در نسخهء ن نيز بايد « ببخت‌زى نه بكوشش » باشد . اين نكته را از آقاى دكتر محمد معين نيز شنيده‌ام . در متن كتاب ضبط نسخهء ل كه دومين نسخهء قديمى است نوشته شد و درين نسخه عبارت عربى ترجمه نشده است . رك . تعليقات ( 4 ) - ل و ن افزوده : چه بخرد مال توان اندوخت ( ن : حاصل كرد ) و بمال خرد نتوان اندوخت ( ن : حاصل نتوان كرد ) ، چنين است ب و پ ( 5 ) - جملهء مثل در نسخهء اصل نيست از نسخهء ل و ن و ب و پ افزوده شد