عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار

مقدمهء مصحح 59

قابوس نامه ( فارسى )

عبارت با استعمال كلمهء ستوذان - كه لفظى زردشتى و بمعنى « استخوان‌دان ، گورستان » است - تناسبى ندارد : « در شهر مردى درزى بوذ بر دروازهء شهر دكان داشتى اندر جنب ستوذان » . 4 - برخى نكته‌هاى مربوط به سبك‌شناسى و تلفظ نيز در نسخه وجود دارد كه خود مشكلى پيش مىآورد : فام و اوام بمعنى « قرض ، وام » در همان صفحه ( معادل ص 74 چاپ نفيسى ) ديده مىشود . در چاپ نفيسى كلمهء « فام » به كار مىرود ولى مصحح ضبط « اوام » را در حاشيهء صفحه بعنوان قراءت محتمل « ايام » - كه دوبار در متن آمده - ياد كرده است ( رك . بهار ، سبك شناسى ج 1 ص 191 ، 215 ، 218 كه اوام ذكر شده ) . به كار رفتن هر دو صورت نزديك به يكديگر غير - عادى است . تغييرى كه در مورد حرف نخستين « پ » در كلمهء وس vas ، برابر « پس » فارسى بمعنى « پشت ، سپس » صورت گرفته با قواعد تحوّل زبان فارسىسازگار نيست . وس پشت بمعنى « پس پشت » ، در صفحه‌اى از متن - كه برابر ص 66 چاپ نفيسى است - نمودار تناقضى از نظر قواعد زبان‌شناسى است . « - ى » در رواى ravay « روا » - كه در نسخه مكرر ديده مىشود - در برابر توخشاك - كه صفتى مشتق از فعل و از همين نوع است - توجيه‌پذير نيست . افزودن ياء به آخر افعال تقريبا در همهء زمانها و وجوه ( اعم از زمان حال ، التزامى ، ماضى ، ماضى استمرارى ، افعال شرطى و فعل تمنى ) در سراسر نسخه ديده مىشود . هيچ يك از ديگر متون فارسى درى يا آثار پهلوى چنين افراطى را در استعمال اين پسوند تأييد نمىكند و قواعدى كه براى به كار بردن اين « - ى » معروف است نمىتواند استعمال متواتر اين پسوند را توجيه كند . ظاهرا