أبو القاسم عبد الله بن علي الكاشاني ( القاشاني )

ديباچه 18

عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى )

به نسخهء خطّى دست مؤلّف است طبعا نمىتوان اهمال و سهو را به كاتبى انتساب داد . نسخه‌هاى عرائس تاكنون سه نسخه ازين كتاب را شناخته‌ام و عكس آنها را در تصحيح متن در اختيار داشته‌ام . 1 - نسخهء اصل ، يعنى مسودهء خطّ مؤلّف كه اساس چاپ قرار گرفت و خطّخوردگيها و الحاقات متعدّد آن دلالت بر آن دارد كه نسخهء مؤلّف است . اين نسخه به شمارهء 3614 . A . S در كتابخانهء اياصوفيه محفوظ است . به مناسبت اصالت نسخه و نيز به سبب آنكه محققان ممكن است كلمات ناخواندهء متن را بخوانند و كلماتى را هم به نحو ديگر قراءت كنند عكس تمام نسخه به ضميمهء كتاب به طبع رسانيده شد . اوراق اين نسخه از ترتيب خارج شده بوده است و آقاى مجتبى مينوى ( هنگام اقامت در استانبول ) قبل از عكس‌بردارى ترتيب صحيح آنها را در پاى اوراق تعيين و سپس تهيهء فيلم جهت كتابخانهء مركزى دانشگاه را دستور فرموده‌اند . امّا اينكه مرحوم عبّاس اقبال كتابت اين نسخه را از آن مؤلّف نمىداند درست نيست و علّت آن بوده است كه اصل يا عكس نسخه را نديده بوده و از روى جزوه‌اى كه هلموت ريتر در نقل قسمتى از متن نسخه نشر كرده بوده است چنين حكمى را كرده است ( به صفحهء 353 كتاب حاضر مراجعه شود ) و اهمّ استدلالش اين است كه چگونه در نسخهء مورّخ 700 مىتواند نام تاج الدّين عليشاه جيلان به عنوان « وزير » آمده باشد ، در صورتى كه اين شخص در 711 هجرى سمت وزارت يافته است . اگر مرحوم عبّاس اقبال عين يا عكس نسخه را ملاحظه كرده بود فورا بر او معلوم مىشد كه جاى مهدى اليه در نسخهء اصلى خالى بوده و عبارت از « دستور -