وزير تقليدى از هفت وزير است . « 1 » داستان سندباد به كتاب الف ليلة و ليلة ( هزار و يك شب ) نيز راه يافته و در قصهء دوم از شب چهارم آن درج شده است . « 2 » عبد الحسين زرين‌كوب دربارهء تأثير سندبادنامه در ادبيات جهان مىنويسد : « سندبادنامه و قصهء بوذاسف و كتاب كليله ، امّهات كتب قصه‌اى است كه در ادب اروپا از جمله اسپانيا در قرون وسطى موجب نشر و رواج قالب قصه در قصه شده است و تقليد اين شيوه را هم تدريجا متداول كرده است . « 3 » در ابتداى قرن يازدهم داستان شرقى سندباد يا سنداباد تحت عنوان سينتىپاس به زبان يونانى ترجمه شد كه نمونهء كامل حكايات « تاريخچهء هفت مرد فرزانه » ، « داستان هفت استاد حكيم » و يا « فرزانگان هفتگانهء روم » بوده است . آنگاه در حدود سال 1184 م . اولين صورت اروپايى و يا در حقيقت اولين تقليد اروپايى اين حكايت به‌وسيلهء راهبى به نام يوهانس از صومعهء آلتاسيلوا در شهر نانسى تحت عنوان « دولوپاثوس » يا « پادشاه و هفت مرد فرزانه » « 4 » به نثر لاتينى انتشار يافت . طرح و نقشهء اين اثر و حكايات آن كاملا با نسخهء اصيل شرقى مطابقت دارند . در قرن سيزدهم ميلادى نثر لاتينى مزبور يعنى دولوپاثوس به وسيلهء يكى از سرايندگان و مغنّيان حكايات منظوم به نام هربر به شعر فرانسوى منتشر شد و بعدها صورتهاى ديگرى از همين اثر به نثر فرانسوى يا لاتينى انتشار يافت . كتاب « مواعظ عاميانه » « 5 » از ژاك دو ويترى حاوى تقريبا پانصد حكايت است كه دست‌كم سى عدد از آنها از اصل حكايات ايرانى و شرقى گرفته شده‌اند . اين حكايات كه مورد استفادهء عامه و در دسترس همهء قصه‌پردازان بوده از كتابهايى همچون سندبادنامه و پنجاتنترا و هزار و يك شب و نيز عده‌اى از ديوانهاى شعر بزرگان ادب ايران كه از اشتهار جهانى برخوردار بوده ، اقتباس گرديده‌اند . « 6 » ضرورت تصحيح مجدّد همانطور كه مىدانيم يكى از بزرگترين وظايف ما ثبت و ضبط آثار ادبى گذشته و

--> ( 1 ) . بنگريد ص بيست و سه . ( 2 ) . دربارهء كليله و دمنه ، محمد جعفر محجوب ، ص 133 . ( 3 ) . نقش برآب ، عبد الحسين زرين‌كوب ، ص 346 . ( 4 ) Dolopathos : Rege et septein sapientibus . ( 5 ) Sermones vulgares . . ( 6 ) . افسانه‌ها و داستانهاى ايرانى در ادبيات انگليسى ، ترجمهء كوكب صفارى ( صورتگر ) ، صص 13 - 12 .