فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى

50

سلوك الملوك ( فارسى )

ذكر داعى بر تأليف كتاب سلوك الملوك و تفصيلى داستان محاربهء حضرت خاقان جهان عبيد اللّه خان شيبانى . بدان ايّدك اللّه كه معرفت باعث بر تأليف اين كتاب موقوف بر سماع حكايتى است كه در اينجا مذكور خواهد شد : در تاريخ سنهء ست عشرة و تسعمائة حضرت خاقان جهان ظلّ اللّه الرّحمن ابو الفتح محمّد الشّيبانى خان امام الزّمان و خليفة الرّحمان انار اللّه برهانه در مرو شهد شهادت نوشيد ، و از خزائن وهّاب ديّان خلعت سعادت پوشيد . بعد از واقعهء آن حضرت سلاطين اوزبك در ما وراء النهر توقف نفرمودند ، و به طرف تركستان رفته آنجا قيشلاميشى نمودند . و پادشاه بابر بن عمر شيخ جغتائى به امداد و معونت مرتدان طاقيه سرخ به سمرقند و بخارا درآمد و لشكر عظيم زياده از هفتاد هزار سوار از جغتائى و مغول و تركمان و لشكر بدخشان تا بلاد هندوستان همراه داشت . ستارهء ارباب دين سوخته گشت و آتش بدعت طائفهء ملحدين افروخته شد ، در دين و دول و ملك و ملل انواع فساد و خلل روى نمود . آوازهء رفض و الحاد كه هرگز از آب جيحون نگشته بود ، از اوج گردون گذشت . و فساد بدعت و ارتداد كه آثار او از صدر اسلام باز بدين ديار نرسيده بود ، بكمال اعتبار رسيد . رفضهء طاقيه سرخ منابر مجامع ماوراء النهر را كه مرابع ظهور رضوان و رحمت بود ، مواضع بروز عدوان و لعنت ساختند . و مساجد اسلام را كه معابد ارباب سنت و جماعت بود ، به نشر قبايح رفض و شناعت از مراسم عبادت و طاعت بازپرداختند . و اگر نعوذ باللّه شرار آتش فتنهء ايشان بالا مىگرفت و دولت ناپايدار ايشان در آن بلاد صورت بقا مىگرفت ، عنقريب از مراسم ايمان آثارى و از دار اسلام ديّارى باقى نمىماند . در آن زمستان سلاطين عظام اوزبك را به واسطهء واقعهء هايلهء حضرت خان سعيد شهيد رحمه اللّه تعالى در بلاد تركستان خواطر شريفه سمير هموم و احزان ، و ضماير لطيفه قرين انواع مصائب و اشجان بود ، و از فوت آن يوسف مصر خلافت اخوان را بلاد تركستان كنعان غم و ملال و بيت الاحزان همّ و كلال گشته ، نه روى رحلت از آن ديار به جانب دشت و نه راه نهضت به صوب ماوراء النهر به‌عزم