مقالت هشتم اندر ضمير و خبى اين علم ضمير سخت نيكو و طرفه است و اندرين نوع بسيار تصنيف كرده‌اند و از ( 146 ) همه مشبّع‌تر مسايل قصرانى است كى هرچ يافت جمع كرد و هر فصل از چند وجه گويذ . امّا من هم بر طريق اختصار و سبكى بروم چى اين كتاب قصرانى كى مقصود او ضميرست مفرد ازين كتاب بجملگى فزون‌تر بوذ . پس بضرورت الّا بر اختصار نتوانم گفتن و بدانك خواص و عوام را بذين شعف بسيار بوذ كى چون از نهانى دل و انديشهء خبر دهند شوقى خيزذ و عجب مانند و چون از طالع ولادت در مانند بضرورت رجوع با ضمير كنند و اين بر بيست باب نهاذيم . باب اوّل : وجه خطا كى در مسايل افتذ . باب دوّم : مدّت انديشه كردن . باب سيّم : پاييدن و بقاى دليل مسئله . باب چهارم : از يك طالع چند كس را سخن شايذ گفتن . باب پنجم : بيرون آوردن مستولى بر مسئله . باب ششم : دانستن نيكى و بذى و روا گشتن حاجت . باب هفتم : بيرون آوردن وقت روا گشتن حاجت .