باب پنجم : ساعات معوّج دانستن ساعات معوّج آن باشذ كى هميشه روز دوازده ساعت بوذ و شب دوازده ، و اين ساعات را زمانى نيز گويند . امّا بروز چون طالع معلوم شذ كى آن جز [ و ] ست كى بر افق مشرق افتيذه « 1 » بوذ بنگر تا نظير جزء شمس و آن هفتم او بوذ هم بذان درجه بر كذام خط افتاذه است و خوذ برو نبشته بوذ آن ساعت معوّج است [ از روز گذشته ] و بشب چون درجه طالع بر افق مشرق بوذ بنگر تا جزء شمس بر چند ساعت معوّج يافته آيذ آن ساعتها بوذ گذشته از شب . باب ششم : داير و ساعات مستوى دانستن ساعات مستوى بر حسب درازى و كوتاهى روز يا شب بگردذ امّا شبان روز بيست و چهار ساعت بوذ . بروز چون درجه طالع بر افق مشرق بوذ جاى « 2 » مرى راس الجدى را نشان كن از اجزا [ ى ] حجره ، و آنگه فروذ سوى دست چپ [ عنكبوت ] بگردان تا درجهء شمس آن روز كى بر مقنطرات ارتفاع نهاذه باشى . بجايگاه طالع آورى بر افق مشرق . و از آن نشان تا بدين جاى ( 124 ) كى دوّم كرّت مرى را يا بى بشمار آن داير بوذ و چون داير بر پانزده قسمت كنى ساعات مستوى بوذ و هرچ از پانزده كمتر مانذ در چهار ضرب كن دقايق ساعات بوذ . بشب آن كوكب را كى ارتفاع گرفته باشى و مرى او بر مقنطره ارتفاع نهاذه بر مرى راس الجدى نشان كن همچنانك بروز ، و باشگونه بگردان تا نظير جز [ ء ] آفتاب بر افق مشرق نهى و بشمار ميان هردو جايگاه كى آنچ ميان هردو بوذ داير باشذ و چون بر پانزده قسمت كنى ساعات بوذ از شب گذشته . باب هفتم : قوس روز و شب و ساعات مستوى دانستن درجهء آفتاب بر افق مشرق نه و مرى را نشان كن آنگه همان درجه را بر افق مغرب نه آنچ ميان هردو بوذ قوس روز باشذ و تمامى اين قوس تا تيرست و شصت ، قوس شب باشذ و اگر

--> ( 1 ) . افتيذه - افتاده . ( 2 ) . نسخه اساس « حالى » .