باب هفتم : قوس روز و [ شب و ] ساعات مستوى . باب هشتم : درجات متّفق بدرازى روز [ دانستن ] . ( 119 ) باب نهم : اجزآ ساعات معوج [ دانستن ] . باب دهم : اجزآ ساعات نهار . باب يازدهم : مطالع بروج . باب دوازدهم : تقويم شمس . باب سيزدهم : غايت ارتفاع . باب چهاردهم : طالع تحويل سال عالم و مواليد . باب پانزدهم : تسويه البيوت . باب شانزدهم : تعديل كردن چون با قسمت راست نباشذ . باب هفدهم : اندر امتحانها . باب اوّل : نام آلات اسطرلاب و خطها و دايرها [ دانستن ] عنكبوت : آن طبقهء بريذه مشبّك است كى بر روى اسطرلاب باشذ و شبكه نيز خوانند و در ميانهء عنكبوت دايرهء هست سطبر « 1 » تمام آن را منطقه البروج خوانند كى دوازده برج برو نبشته بوذ . مرى آن پارهء خرد تيز بوذ كى از سر جدى بيامذه باشذ و او را مرى مطلق خوانند و مرى رأس الجدى هم روا بوذ و جايگاه ستارگان ثابته را هر يكى مرى جذايگانه [ بوذ ] و مرى كواكب خوانند . مدير آن پارهء خرد بوذ كى از كنارهء روى عنكبوت برآمذه بوذ و عنكبوت به دو گردانند . « 2 » صفيحها آن طبقهاست كى در زير عنكبوت نهاذه بوذ يكى و دو و سه ، چندانك باشذ و بر هر صفيحه [ ى ] مقنطرات بوذ ، و آن دايرهاست بعضى تمام و بعضى ناتمام برگرد آنچ تمام است و در دايرها ( 120 ) كمترين ص ( - ؟ 90 ) نبشته بوذ و آن را سمت رأس خوانند و افق مشرق خطّ اوّل ازين مقنطرات است خميذه از دست چپ ، چون روى اسطرلاب با تو بوذ . افق مغرب تمامى اين خطّست و اوّل بوذ از مقنطرات سوى دست راست و هردو نزديك « 3 »

--> ( 1 ) . نسخه توبينگن « سطرب » نسخه تهرانى « سطر » نسخه مجلس « ستير » نسخه قاهره . « شطبر » . ( 2 ) . نسخه اساس « به دو گردانيذ » . ( 3 ) . نسخه توبينگن و ملك « هردو بر يك نيم دايره » نسخه تهرانى « هردو بر يك نيمهء دايره » .