برگى از آغاز و ميان و پايان نسخهء پاريس را كه به زعم علّامهء فقيد محمّد قزوينى : « . . . از خطّ آن معلوم است كه مؤخّر از قرن هفتم هجرى نيست . » به نظر خوانندگان دانشور مىرسانم . آنچه كه شادروان دانش پژوه از آن به چاپ « هانرى ماسه » ياد كرده ، « باب الملك و اولاده » است كه ايرانشناس فرانسوى « هانرى ماسه » به سال 1938 « 1 » با نام Le Jardin Des Esprits ( Rawzat - al - 'oqoul ) در پاريس با ترجمهء فرانسوى آن در 30 صفحه منتشر ساخته است . نسخهء ليدن نسخهء ليدن را به پايمردى دوست بزرگوار آقاى دكتر محمود متقالچى كه مقيم پاريس هستند ، فراهم ساختم . مكاتبات ايشان با « كتابخانهء دانشگاه ليدن » در آغاز سودى نبخشيد . ناگزير با فرستادن رونويس گفتار هوتسما و نيز فتوكپى نامهء « كتابخانهء دانشگاه ليدن » به من و تأكيد بر موجود بودن نسخه‌اى از روضة العقول در آن كتابخانه ، سرانجام ميكروفيلم آن به عنايت آقاى دكتر متقالچى فراهم آمد كه سپاسگزار كرامت ايشانم . نسخهء ليدن در 301 برگ است . تصوير برگهاى آغازين و ميانى و پايانى آن را به پيشگاه دانشوران گرامى عرضه مىدارم . سرآغاز نسخه گمراه‌كننده است ، 15 سطر مقدّمهء آن با نسخهء پاريس ديگرسان است و نامربوط . خوشبختانه از سطر 16 ، همانندى آن با نسخهء پاريس - برگ 18 چاپ حاضر - پديدار مىشود و تا پايان ادامه پيدا مىكند ، چنان كه در وصف نسخهء پاريس ياد كردم ، آن نسخه در برگ 522 چاپ حاضر ، ناتمام مىماند . در برگ پايانى نسخهء ليدن آمده است : « به مباركى تمام شد اين كتاب كه زينت ارباب فضل و زيور اصحاب علم است در ايام دولت خدايگان شرق و غرب غياث الدّنيا و الدّين ، كهف الاسلام - و در اينجا به گمان من سطرى افتاده است كه بايد

--> ( 1 ) - حدود 1316 خورشيدى .