ميرزا مهدى نواب طهرانى

5

دستور الأعقاب ( فارسى )

محمد شاه بين او و امير در مجلسى نزاعى پديد آمد و كار به مشت و لگد رسيد . ازاين‌رو در دستگاه امير نه تنها به او التفاتى نشد ، بلكه نزديك بود از ميان برود . بدين ترتيب در دورهء سه‌ساله صدارت امير وى خانه‌نشين بود و در آخر به قول فرزندش « مدقوق و مسلول » گشت . از اشارات ابراهيم بدايع نگار معلوم مىشود كه ميرزا مهدى نواب در اواخر صدارت امير يا حداكثر در اوائل دوران ميرزا آقا خان نورى به بيمارى سل درگذشته است . اما از سال دقيق فوت او اطلاعى در دست نيست . جنازهء او را در ابن بابويه مقابل مقبره شيخ محمد جعفر بلده‌اى نورى به خاك سپردند « 1 » * * * از ميرزا مهدى نواب تهرانى تاكنون دو اثر شناخته شده كه هيچ كدام تاكنون به طبع نرسيده ، و از اين دو مهمترين آن همين رسالهء دستور الاعقاب است . دستور الاعقاب را شايد بتوان نخستين اثر سياسى و انتقادى مستقل دانست كه در عهد قاجاريه تاليف شده و متضمن مطاعن و مثالب حاج ميرزا آقاسى است . و البته مؤلف در آن خيلى هم بىطرف نيست و دشمنى او با حاجى مسلّم است . او گذشته از لقب « هادم الانجاب » كه به وى داد و مكرر آن را به كار برده و نيز مطالبى كه بر طعن و لعن حاجى نوشته ، در پاره‌اى گزارش‌ها و حكايات راه افراط پوئيده است . او از ميان نويسندگان عهد قاجار تنها كسى است كه همه

--> ( 1 ) . سعادت نورى ص 252 به نقل اعتماد السلطنه در المآثر و الآثار .