مردمى چيست سر پوشيدن پهلوانى بخير كوشيدن . اوحدى . مرد ميدان او نيست . تمثل : چنين كه جام مى لعل اوست مرد افكن * در اين زمانه كسى نيست مرد ميدانش . سلمان ساوجى . مرد ميراثى چه داند قدر مال سر ز شكر دين از آن برتافتى * كز پدر ميراث مفتش يافتى . . . رستمى جان كند و مجال يافت زال . ) مولوى . مردم يكفن بايد . تمثل . خون همى ريزى و نكنى بجز اين شغل دگر * خوب راهى زده‌اى مردم يكفن بايد . رضى نيشابورى . رجوع به : ذى فن بر ذى فنون . . . ، شود . مردمى كن كه مردمى كردن مرد آزاده را كند بنده . از جامع التمثيل . نظير : بندهء حلقه به گوش ار ننوازى برود * لطف كن لطف كه بيگانه شود حلقه به گوش سعدى . مرد نادان چو قصد دانا كرد از تن خويشتن برآرد گرد . سنائى . مرد نادان ز مردمى دور است . دل بىعلم چشم بىنور است . . . ) اوحدى . رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . ، شود . مردن آدمى بناكامى بهتر از زيستن به بدنامى . امير خسرو دهلوى . مرد نام از عشق گيرد نه ز جاه در بر فرهاد خسرو خامل است . مرحوم اديب . رجوع به : باشد از عشق قوت مردان . . . ، شود . مرد نامى و ليك كم ز زنى . از توكل نفس تو چند زنى . . . ) سنائى . مرد نبايد كه تنگ حوصله باشد . دوست نبايد ز دوست در گله باشد . . . ) مردن بعزت به كه زندگى بمذلت . گج . نظير : مردن بنام به از زنده دشمن بر او شادكام . چنين گفت مؤبد كه . . . ) فردوسى . مردنت به كه مردم‌آزارى . اى زبردست زيردست آزار * گرم تا كى بماند اين بازار بچه كار آيدت جهاندارى . . . ) سعدى . مردن مردن است جان كندنش چيست . مرد نه محتاج به يارى كس است همت او تكيهء پشتش بس است تكيه چه آرى بعصاى كسان زنده نشد كس ببقاى كسان . امير خسرو دهلوى . رجوع به : كس نخارد . . . ، شود . مردود خلق باشد مقبول ذو المنن . بفكن حجاب جسم كه تا بشكنى طلسم . . . ) قاآنى .