على اكبر دهخدا
1521
امثال و حكم ( فارسى )
مردم ديده چو خودبينى نكرد جاى خود جز ديده مىبينى نكرد . عطار . مردم را از تهمت گريز نيست . نقل از تاريخ گزيده . مردم را به مردم آزماى پس بخويشتن . . . كه هركه به كسى نشايد به تو هم نيز نشايد . ) از قابوسنامه . مردم را پيش خلق پند دادن چون ملامت باشد . از قابوسنامه . نظير : النصح فى الملاء تقريع . مردم را در غيبت همان گوى كه در روى توانى گفت . خواجه عبد اللّه انصارى . مردم روزى نبود بىحسود . . . دريا هرگز نبود بىنهنگ . ) مسعود سعد سلمان . مردم ز علم و فضل و شرف يابد نز سيم و زر و از خز طارونى . ناصر خسرو . رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . ، شود . مردم ز ورزش همى گيرد ارز . بشد راى و انديشه و كشت و ورز * كه . . . ) فردوسى . مردم سفله بسان گرسنه گربه گاه بنالد بزار و گاه بخرد تاش شكم خوار دارى و ندهى چيز از تو چو فرزند مهربانت نبرد راست چو چيزى بدست كرد و قوى شد گر تو به دو بنگرى چو شير بغرد . ناصر خسرو . رجوع به : اجع كلبك ، شود . مردم شجر است و جهانش بستان بستان نبود چون شجر نباشد . ناصر خسرو . مردم عيب خويش نتوانند دانست . ابو الفضل بيهقى . رجوع به : همه حمال عيب . . . ، شود . مردم مدرسه را خوب شناسد يغما كافرم من اگر اين طايفه ديندارانند . مرد مصاف در همه جا يافت مىشود در هيچ عرصه مرد تحمل نديدهام . صائب . مرد نبود هركه نه عاشق باشد . هر آدمئى كه حى ناطق باشد * بايد كه چو عذرا و چو وامق باشد هر كو نه چنين بود منافق باشد . . . ) قابوسنامه . نظير : گر عشق نيست ترا كژ طبع جانورى ، سعدى . مردم نو كيسه حقشناس نباشد طرز سخن اين در آن كتاب كه هرگز . . . ) سيف اسفرنك . مرد مهمان آورد نامرد ننگ . باد باران آورد بازيچه جنگ . . . ) مردم يافه سخن را نتوان بست دهان . هم بگويندى گر جاى سخن يابندى . . . ) فرخى . مردمى بهتر كه مردمزادگى . قرة العيون . رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت . . . ، شود .