على اكبر دهخدا

1520

امثال و حكم ( فارسى )

مردم از مردم برد . تمثل : مهتران بسيار ديدم كس چنين مهتر نبود * راست گويد هركه گويد مردم از مردم برد . فرخى . در ترجيعات . شايد نظير دست بالاى دست بسيار است ، باشد . مردم از مردم كمال يابند . ابو الفضل بيهقى . و رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود . مردم از نيك نيك‌خو گردد باز چون بد بود چنو گردد . سنائى . رجوع به : آلو چو بآلو . . . ، شود . مردم بد و نيك با تن خويش كنند . از قرة العيون . رجوع به : از مكافات عمل . . . ، شود . مردم به شهر خويش ندارد بسى خطر گوهر بكان خويش نيارد بسى بها . معزى . نظير : المندل الرطب فى اوطانه حطب . رجوع به : از هد الناس فى العالم . . . ، و رجوع به : سفر مربى مرد است . . . ، شود . مردم بمردم بود ارجمند . اگر چند باشد بزرگ و بلند * كه . . . ) فردوسى . نظير : مردم بمردم گرامى بود . بمردم خردمند نامى بود * كه . . . ) اسدى . مردم بىاصل و بىگوهر نيابد سرورى . سروريرا اصل و گوهر برترين سرمايه است . . . * سرورى چون عارضى باشد نباشد پايدار پاى دارد سرورى بر تو چو باشد جوهرى . ) سوزنى . مردم بيقدر را زنده مشمار . از قابوسنامه . مردم بيمار باشد يافه‌گوى و هرزه‌لا . گر ترا طعنى كنند زيشان مگير از بهر آنك . . . ) سنائى مردم بيهش جويد بدل مشك پياز . هركه او بر تو بدل جويد باهش نبود . . . ) قطران . رجوع به : خر چه داند . . . ، شود . مردم چرا از كارى پشيمانى خورند كه ديگر بار خورده باشند . از قابوسنامه . رجوع به : هركسى انگشت خود . . . ، شود . مرد محسن ليك احسانش نمرد ( محسنان مردند و احسانها بماند * اى خنك آن را كه اين مركب براند گفت پيغمبر خنك آن را كه او * شد ز دنيا ماند از او فعل نكو نزد يزدان دين و احسان نيست خرد * واى آنكو مرد و عصيانش نمرد . . . * تا نپندارى بمرگ او جان سپرد . ) مولوى . مردم خطر عافيت چه داند تا بند بلا را نيازمايد . مسعود سعد سلمان . نظير : تعرف الاشياء باضدادها . مردم دلداده را چه سود كند پند . پند دهى كز بلاى عشق حذر كن . . . ) اديب صابر .