على اكبر دهخدا
1111
امثال و حكم ( فارسى )
علم بىحلم شمع بىنور است * ( . . . ، هردو با هم چو شهد زنبور است . ) سنائى . شايد مصراع ثانى در اصل نزديك به صورت ذيل بوده : هردو چون شهد و موم زنبور است . نظير : ما جمع شيئى الى شيئى افضل من علم الى حلم . حديث . علم تاج سر است و مال غل گردن . علم چبود فرق دانستن حقى از باطلى * نى كتاب زرق شيطان جمله از برداشتن . سنائى . علم چندانكه بيشتر خوانى * چون عمل در تو نيست نادانى . ( . . . نه محقق بود نه دانشمند * چاروائى بر او كتابى چند . ) سعدى . رجوع به : با علم اگر عمل نكنى . . . ، شود . علم چو سوزن عمل چو رشته ، نيابد * چاك رفو ، تا جداست رشته ز سوزن . آقاى حاج سيد نصر اللّه تقوى . رجوع به : با علم اگر عمل نكنى . . . ، شود . علم چون بر دل زند يارى شود * علم چون بر تن زند بارى شود . مولوى . علم چون حاصل كنى آنگه عمل خالص شود . علمخوان همچو علمدان نبود * ( زانكه جان آفرين چو جان نبود . . . ) سنائى . علمدارى بحلم باش چو كوه * مشو از نائبات چرخ ستوه . سنائى . رجوع به : علم بىحلم . . . ، شود . علمدارى ز كس مدار دريغ * بر دل تشنگان ببار چو ميغ ميده ار زانكه مايهاى دارى * مستعد كمال را يارى . اوحدى . نظير : ان من تمام التقوى تعليم من لم يعلم . حديث . علمدارى عمل نه دانكه خرى * بار گوهر برى و كاه خورى . سنائى . رجوع به : با علم اگر عمل نكنى . . . ، شود . علمدان خاصهء خداى بود * علمخوان شوخ و نر گداى بود . سنائى . علم دانستن بود گفتار نى * ( بندگى طاعت بود پندار نى . . . ) امير حسينى سادات . نظير : علمخوان همچو علمدان نبود . سنائى . علم در دست يك رمه رعنا * همچو شمع است پيش نابينا . سنائى . علم در سينه بايد نه در سفينه . از مجموعهء امثال فارسى طبع هند نظير : عليكم بالحفظ لا بجمع الكتب . على عليه السلام .