على اكبر دهخدا

863

امثال و حكم ( فارسى )

كز نديمان مجلس ار نشود * از مقيمان آستان باشد بخرش پيش از آنكه بشناسى * وانگهت رايگان گران باشد . انورى . رايگان گران نيست . تمثل : گويند در مثل نبود رايگان گران * مشناس در متاع جهان رايگان عيال . ناصر خسرو . نظير : بدندان اسب پيش‌كشى نگاه نمىكنند . رب اخ لك يهواك لم يلده اباك . از نفثة المصدور زيدرى . رب اكلة تمنع الاكلات . رجوع به : اسراف حرام است . . . ، و رجوع به : از گلوبنده . . . ، شود . رب اخ لم تلده امك . بسا برادر كه از مادر تو زاده نيست . رب اشعث اغبر ذى طمرين لا يؤبه به لو اقسم لابره . حديث . رب البيت ادرى بما فى البيت . كدخدا بكالاى خانه داناتر باشد . رب النوع روزى كور است . تمثل . به يونان اين مثل مشهور باشد * كه رب النوع روزى كور باشد . جلال الممالك . رب امنية جلبت منيه . چه بسا آرزوها كه مايه مرگ و هلاك است . رب انسان قتله اللسان . از العراضه . رجوع به : اگر طوطى . . . و رجوع به : زبان سرخ سرسبز . . . ، شود . رب تال للقرآن و القرآن يلعنه . نظير : گر تو قرآن بدين نمط خوانى * ببرى رونق از مسلمانى . سعدى . رب حيلة كانت على صاحبها و بيله . نظير . الحيلة ترك الحيلة . رب دم سفكه فم . از العراضه . رجوع به : زبان سبز . . . ، و رجوع به : اگر طوطى . . . ، شود . رب سكوت ابلغ من كلام . ميدانى . چه‌بسا خاموشى كه رساتر از گفتار است . نظير : سكوت موجب رضاست . اى بسا ناورده استثنا بگفت * جان او با جان استثناست جفت . مولوى . رب شهرة لا اصل لها . چه بسيار بانگ و آواز كه بر پايه‌اى استوار نباشد . رجوع به : از حق تا ناحق . . . ، شود . رب صائم ليس له من الصيام الا الجوع و العطش . حديث . رب ملوم لا ذنب له . بسا نكوهيده كه او را گناهى نيست . رب يوم بكيت فيه فلما * صرت فى غيره بكيت عليه . نظير : سال بسال دريغ از پارسال . رجا پيشه ناچار ذلت كشد . ( اگر ابلق دهر در زين كشى * و گر خنك چرخت جنيبت كشد