على اكبر دهخدا

724

امثال و حكم ( فارسى )

خر ارجل ز اطلس بپوشد خر است . * ( نه منعم بمال از كسى بهتر است . . . ) سعدى . نظير . ليس الفرس بجله و برقعه . رجوع به : نه محقق بود . . . ، شود . خر از كفه دور . تمثل : بارها گفته‌ام خر از كفه دور * خر بقائى مكن بگرد آخر ( كذا ) . انورى . نظير : دست خر كوتاه . خر از گاو فرق نميكند . گج . نهايت نادان است . خر از لگد خر رنجه نشود . خر از يك‌سو بز از يكسو . سوزنى را در اين مثل تمثلى زشت و ناستوده هست كه رعايت عفت جوانان و زنان خوانندهء اين كتاب را از نگاشتن نوع آن هميشه احتراز شده است . خر اندر وحل ماند و بار اوفتاد * ( مرا با تو دشوار كار اوفتاد . . . ) حضرت اديب . خر باربر به كه شير مردم در . سعدى . نظير : مسكين خر اگرچه بىتميز است * چون بار همى برد عزيز است . سعدى . خر ببازار رى فراوان است * باخبر باش تا تنه نخورى . نشاطى خان . خر ببوسه و پيغام آب نخورد . اينجا سختى و زور به كار است . خر بخراسان بردن . رجوع به : الخراسانية . . . ، و رجوع به : زيره بكرمان . . . ، شود . خر بخر بيند آب بگندش آيد . رجوع به : آلوچو بالو . . . ، شود . خر بخيار دادن . رجوع به : خر دادن . . . ، شود . خر بر آن آدمى شرف دار * كه چو خر ديده بر علف دارد . نظامى . نظير : خر نيستيم كه چشممان به آب و علف باشد . خر به راه جو بميرد شهيد است . نظير : من مات دون ماله فهو شهيد . خر برهنه را پالان نتوان گرفت . رجوع به : از برهنه پوستين . . . ، شود . خربزه خور تو را بپاليز چكار . نظير : تو خربزه خورى يا بستان جو . تو انگور خور ز باغ مپرس . خربزهء شيرين نصيب گفتار مىشود . تمثل : نشود شاهد زيبا رو جز همدم زشت * نخورد خربزهء شيرين الا كفتار . قاآنى . خربزه ميخواهى يا هندوانه ؟ - هردوانه . نظير كلاهما و تمرا . خر بنده بخانهء شتربان آيد . تمثل : از زلف تو بوى عنبر و بان آيد * زان تنگ دهان هزار چندان آيد زلف تو همى سوى دهان زان آيد * خر بنده بخانهء شتربان آيد . فرخى .