الزمخشري

197

مقدمة الأدب ( فارسى )

تمام كرد بر وى نعمت را [ أَفْرَغَ ] أَفْرَغَ اللّهُ عَلَيْهِ صَبْرًا داد خداى بر وى صبرى 5 فرو ريخت برو صبرى و أَفْرَغَ الماءَ و الصُفْرَ المُذَابَ فى القَالَبِ بريخت آب را و روى كداخته را در كالبد 6 صَبَّ ف [ آسَفَ ] آسَفَهُ اندوهكين كرد او را 5 غمكين كرد او را [ آلَفَ ] آلَفَهُ الشَّىْءَ الفت داد او را چيزى 6 سازوار كرد او را چيز را 6 علَّمه [ أَتْحَفَ ] أَتْحَفَهُ هديّه دادش و هي التُّحْفَةُ هديّه و التُّحَفُ جمع [ أَتْرَفَ ] أَتْرَفَهُ در نعمت داشت او را و رَجُلٌ مُتْرَفٌ مردى با نعمت 6 مُنعّم [ أَتْلَفَ ] أَتْلَفَهُ هلاك كردش و رَجُلٌ مِتْلَافٌ مردى هلاك‌كننده 6 مرد پيوسته هلاك‌كننده [ أَجْحَفَ ] أَجْحَفَ بِهِ كزند رسانيد بوى 5 خَلل كرد بوى 6 أضرّه 7 زيان درآورد به دو [ أَحْلَفَ ] أَحْلَفَهُ باللّهِ على دَعْوَاهُ سوكند داد او را بخداى بر دعوايش [ أَخْلَفَ ] أَخْلَفَ الوَعْدَ خلاف كرد وعده را 6 دروغ كرد وعده را و رَجُلٌ مِخْلَافٌ مرد خلاف‌كننده و أَخْلَفَ اللّهُ عَلَيْهِ و لَهُ خَلَف دادش خداى 6 عوَّضه مما ذهَب منه خَلَفًا 7 عوض داد خداى بر وى [ أَدْنَفَ ] أَدْنَفَهُ سخت بيمار كرد او را و أَدْنَفَ بِنَفْسِهِ خود بيمار شد و هو مُدْنَفٌ [ مُدْنِفٌ ] معا سخت بيمار [ أَرْدَفَ ] أَرْدَفَهُ از پس بنشاند او را 5 واپس اسب نشاندش 6 أَرْكبه معه [ أَرْهَفَ ] أَرْهَفَ السَّيْفَ تيز كرد شمشير را 6 رقَّقه ، حدَّده [ أَزْلَفَ ] أَزْلَفَهُ نزديك كردش 6 قرَّبه و هي الزُّلْفى نزديكى 6 القُرْبى و الزُّلْفَةُ مترادف 6 و الزُّلَفُ جمع 6 و الزُّلْفَةُ و الزُّلْفَى القُرْبَةُ و المَنْزِلَةُ و منه قوله تعالى بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنا زُلْفى و هو اسم المصدر كأنه قال بالتى تقرّبكم عندنا إِزْلَافًا [ أَسْرَفَ ] أَسْرَفَ فى الأَمْرِ اسراف كرد در كار 6 تجاوَز فى الإسراف عن الحدّ 7 از حدود كذشت و هو السَّرَفُ اسراف [ أَسْعَفَ ] أَسْعَفَهُ بِالْحَاجَةِ حاجت‌روا كرد او را [ أَسْلَفَ ] أَسْلَفَ فى كَذَا سَلَم كرد در فلان چيز و أَسْلَفَهُ دَرَاهِمَ وام داد او را درمها را 5 پيش دادش درمها را و هو السَّلَفُ سَلَم 7 وام [ أَشْرَفَ ] أَشْرَفَ عَلَيْهِ مطلع شد بر وى 6 ديده‌وَر شد بر وى ، اطّلع من فَوْق و قَصْرٌ مُشْرِفٌ كوشكئ بلند [ أَضْعَفَ ] أَضْعَفَهُ السَّيْرُ ضعيف كردش رفتن و أَضْعَفَ الشَّىْءَ دو تا كرد چيز را 5 دو چندان كرد چيز را و أَضْعَفَ القَوْمُ دو تا شدند مردمان 5 دو چندان شد قوم 6 ضُوعِفَ لَهُمْ 7 دو پاره نيكوئى كردند مردمان [ أَلْحَفَ ] أَلْحَفَهُ الثَّوْبَ درپوشيد او را جامه 7 پوشانيد بر وى جامه را و أَلْحَفَ فى المَسْأَلَةِ سختى كرد در خواستن 6 سِتِهيد در خواستن [ أَنْحَفَ ] أَنْحَفَهُ نزار كرد او را 6 لاغر كرد او را [ أَنْصَفَ ] أَنْصَفَهُ داد كردش و هو النَّصَفَةُ داد 6 العدل و هي النِّصْفُ مترادف و النَّصَفُ مترادف ق [ آنَقَ ] آنَقَنِي الشَّىْءُ خوش آمد مرا چيز 5 عجب آمد [ أَبْرَقَ ] أَبْرَقَتِ السَّمَاءُ برق كرد آسمان 6 برق زد [ أَتْأَقَ ] أَتْأَقَ القَدْحَ پر كرد قدح را [ أَحْدَقَ ] أَحْدَقُوا بِهِ كِرد آمدند بوى 5 كِرداكرد چيزى درآمدند [ أَحْرَقَ ] أَحْرَقَهُ بسوزانيد او را 6 سوخت او را و هو الحَرِيقُ سوزان 5 سوخته [ أَخْفَقَ ] أَخْفَقَ الصَّائِدُ شكار نيافت شكاركننده 6 ما وجَد 5 و أَخْفَقَ الغَازِي غنيمت نيافت غازى [ خْلَقَ ] أَخْلَقَ الثَّوْبُ كهنه شد جامه 6 بَلِيَ و أَخْلَقْتُهُ أَنَا من كهنه كردم او را [ أَدْهَقَ ] أَدْهَقَ الكَأْسَ پر كرد كاسه را 7 يا جام را و كَأْسٌ دِهَاقٌ جام پر