الزمخشري
196
مقدمة الأدب ( فارسى )
[ أَنْقَضَ ] أَنْقَضَ الحِمْلُ ظَهْرَهُ كرانى كرد بار پشتش را 6 أَثْقله و هو النَّقِيضُ آواز پشت از كرانئ بار 5 بار پشت 6 صوتُ الحُمل ط [ أَحْبَطَ ] أَحْبَطَ اللَّهُ عَمَلَهُ تباه كرد خداى عمل وى را 6 أَبْطل [ أَسْخَطَ ] أَسْخَطَهُ بخشم آورد او را 6 أَغْضبه [ أَسْقَطَ ] أَسْقَطَهُ بيفكند او را و أَسْقَطَتِ المَرْأَةُ بچهء نارسيده افكند زن و هو السِّقْطُ بچهء نارسيده 6 [ أَشْرَطَ ] أَشْرَطَ نَفْسَهُ لكذا أعلمها و أَعدّها و منه الشُّرَطُ [ أَفْرَطَ ] أَفْرَطَ فى الأَمْرِ از اندازه بكذشت در كار 5 از حد بكذرانيد و أَفْرَطَ الشَّىْءَ فراموش كرد چيز را [ أَقْحَطَ ] أَقْحَطَ القَوْمُ با قحط شدند مردمان 7 قحط برآمد بر مردمان و هو القَحْطُ ( ف ) 5 تنكى [ أَقْسَطَ ] أَقْسَطَ داد كرد 6 أَعْدَلَ و هو القِسْطُ داد 6 عَدل و القَاسِطُ الظَّالِمُ و المُقْسِطُ العَادِل [ أَقْنَطَ ] أَقْنَطَهُ مِنَ الخَيْرِ نوميد كرد او را از نيكوئى [ أَنْبَطَ ] أَنْبَطَ الماءَ بيرون كرد آب را از چاه 6 أَخْرج [ أَنْشَطَ ] أَنْشَطَ العُقْدَةَ بكشاد كِره را 6 حلَّها و هي الأُنْشُوطَةُ كره كه زود بكشايد 5 كره شلوار 6 كره سُست ، عُقْدَةٌ يسهل انحلالها كعقدة التِّكَّة [ أَهْبَطَ ] أَهْبَطَ فرود آورد او را 6 نزّله ظ [ أَحْفَظَ ] أَحْفَظَهُ بخشم آورد او را 6 أَغْضبه و هي الحَفِيظَةُ خشم ع [ أَبْدَعَ ] أَبْدَعَ الشَّىْءَ نو كرد چيز را 6 نو بديد آورد چيز را و هو البَدِيعُ چيزى نو 6 جَدِيد و البِدْعَةُ مترادف 6 نقيض السُّنّة و البَدَائِعُ جمع و اللّه بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ * خداى نوآرنده آسمانها و زمين است 6 و أَبْدَعَ جَاءَ ببديع أو بِدْعَةٍ و شَىْءٌ بِدْعٌ مُبْتَدَعٌ [ أَتْبَعَ ] أَتْبَعَهُ از پسِ او رفت 5 پىرَوِى كردش 6 ذهَب خَلْفَه و أَتْبَعَ الرَّجُلَ الرَّجُلَ فرستاد مرد را پس مرد 6 مرد را از پس مرد بُرد [ أَتْرَعَ ] أَتْرَعَ الإِنَاءَ پُر كرد خنور را [ أَجْمَعَ ] أَجْمَعَ عَلَى كَذَا عزم كرد بر فلان كارى و أَجْمَعَهُ مترادف و أَجْمَعَ بِهِ مترادف [ أَرْضَعَ ] أَرْضَعَتْ وَلَدَها شير داد زن فرزندش را و هي مُرْضِعٌ شيردهنده [ أَزْمَعَ ] أَزْمَعَ على كذا نيّت كرد بر فلان چيز 6 عزم كرد ثبت عزْمُه على إمْضَائِه و أَزْمَعَهُ مترادف و أَزْمَعَ بِهِ مترادف و هو الزِّمَاعُ نيّت 6 عزم ، القَصد [ أَسْرَعَ ] أَسْرَعَ فى العَمَلِ بشتافت در كار [ أَسْمَعَ ] أَسْمَعَهُ كَذَا بشنوانيد او را چيزى [ أَشْرَعَ ] أَشْرَعَ الرُّمْحَ قِبَلَهُ راست كرد نيزه را سوى او و أَشْرَعَ الدَّابَّةَ به آب درآورد ستور را و أَشْرَعَ البَابَ إلى الطَّرِيقِ در را سوى راه بكشاد [ أَضْجَعَ ] أَضْجَعَهُ خوابانيد او را 5 بر پهلو خوابانيد [ أَطْلَعَ ] أَطْلَعَهُ على كَذَا ديدهوَر كرد او را بر فلان چيز 5 مُطلع كردش [ أَفْزَعَ ] أَفْزَعَهُ بترسانيد او را [ أَفْظَعَ ] أَفْظَعَهُ الأَمْرُ مترادف 5 سخت شد او را كار 7 دشوار آمد بر وى كار [ أَقْطَعَ ] أَقْطَعَهُ أَرْضًا بمقاطعه داد او را زمين و هي القَطِيعَةُ زمين بمقاطعه داده 5 پارهء زمين [ أَقْلَعَ ] أَقْلَعَ المَطَرُ باز ايستاد باران و أَقْلَعَتْ عَنْهُ الحُمَّى دور شد ازو تب 5 رفته شد از وى تب و أَقْلَعَ مِنَ الشَّىْءِ باز ايستاد از چيز 6 امْتنع [ أَقْنَعَ ] أَقْنَعَ رَأْسَهُ برداشت سرش را [ أَمْتَعَ ] أَمْتَعَهُ اللَّهُ بوَلَدِهِ برخوردارى داد او را خداى بفرزندش و هو المَتَاعُ برخوردارى 6 المنفعة 7 آخريان [ أَمْرَعَ ] أَمْرَعَ المَوْضِعُ باكياه شد جاى 5 بسياركياه شد [ أَهْطَعَ ] أَهْطَعَ فى السَّيْرِ شتافت در رفتن 6 أَسْرع غ [ أَبْلَغَ ] أَبْلَغَهُ الرِّسَالَةَ برسانيد به او پيغامرا [ أَسْبَغَ ] أَسْبَغَ عَلَيْهِ النِّعْمَةَ