الزمخشري
136
مقدمة الأدب ( فارسى )
آواز كركننده 5 كر كردش بلاء كركننده 6 فعَله أصمَّ صوتٌ شديد 7 كر كردش آواز سخت صَخًّا د [ أَدَّ ] أَدَّتْهُ الدَّاهِيَةُ رسيدش بلا 6 جاء اليه بلاءٌ 7 رسيدش بلاء سخت أَدًّا و شَىْءٌ إِدٌّ چيزى عجب 5 چيزى شديد [ جَدَّ ] جَدَّ النَّخْلَ ببريد خرما را 6 قطَع جَدًّا و جِدَاداً [ جَدَاداً ] معا [ حَدَّ ] حَدَّ السَّكْرَانَ حد زد مست را 6 ضرَبه و حَدَّ الدَّارَ حد پيدا كرد خانه را حَدًّا و هي حُدُودُ الدَّارِ حدود خانه 5 كنارهاء خانه [ خَدَّ ] خَدَّ فى الأَرْضِ سوراخ كرد در زمين 6 شَقَّها خدًّا و هو الخَدُّ سوراخ 6 سولاخ ، ثَقْب و الأُخْدُودُ مترادف [ رَدَّ ] رَدَّهُ باز كردانيد او را 6 رجَعه رَدًّا و مَرَدًّا و دَرَاهِمُ رَدٌّ درمهاء بد و هي المَرْدُودَةُ زن طلاق داده 5 رد كرده 6 امْرأةٌ مَطْلُوقَةٌ [ سَدَّ ] سَدَّ البِثْقَ [ البَثْقَ ] معا ببست بند آب را 6 شدَّ العَرِمَ سَدًّا و هو السَّدُّ بند بسته 6 عَرِم ، و معنى بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ هما جبلان سدَّ ذو القرنين بينهما [ شَدَّ ] شَدَّ الشَّىْءَ ببست چيز را 5 سخت ببست چيز را 6 عقَد 7 ببست يا قوى كرد چيز را شَدًّا 5 و شِدَّةً و شَدَّ عَلَيْهِ حمله كرد بر وى 6 حمَل عليه شَدَّةً [ صَدَّ ] صَدَّهُ بازداشت او را 6 منَعه صَدًّا و صَدَّ بِنَفْسِهِ خود باز استاد صُدُودًا [ عَدَّ ] عَدَّ الشَّىْءَ بشمرد چيز را 6 عدَّده و هم عَدِيدُ الرَّمْلِ ايشان بشمار ريكاند و عِنْدَهُ عِدَّةُ أَشْيَاءَ نزدِ او شمار چيزها 5 نزدِ اوست شمردهء چيزها [ قَدَّ ] قَدَّهُ بريد او را از بالا 5 ببُريدش بدرازا 6 قطَعه قَدًّا 6 و معنى كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً أي ذوي مَذَاهِب مختلفة جمعُ قِدَّة [ كَدَّ ] كَدَّهُ برنجانيد او را 5 برنجانيدش و مانده كردش 6 أَتْعَبَه و كَدَّ بِنَفْسِهِ خود رنجيده شد 6 خود رنجور شد كَدًّا [ مَدَّ ] مَدَّ الثَّوْبَ بكشيد جامه را و مَدَّ النَّهْرُ بسيار شد آب جوى 5 پُر شد جوى 6 كثُر ماءُهُ و خرج من النهر مَدًّا و هو المَدُّ آب افزونى و المُدُودُ جمع [ هَدَّ ] هَدَّهُ بشكست او را 6 كسَره هَدًّا ذ [ بَذَّ ] بَذَّهُ غالب شد بر وى 6 غلَب عليه بَذًّا [ جَذَّ ] جَذَّهُ ببُريدش 6 قطَعه جَذًّا ر [ جَرَّ ] جَرَّ الشَّىْءَ بكشيد چيز را 6 فرو بكشيد چيز را 6 مدَّ جَرًّا [ ذَرَّ ] ذَرَّ الدَّوَاءَ عَلَى الجِرَاحَةِ پراكند دارو را بر جراحت 6 رشَّه ذَرّاً و هو الذَّرُورُ داروى پراكنده 6 پراكندهكى و ذَرَّتِ الشَّمْسُ برآمد آفتاب 6 طلَعت ذُرُورًا [ زَرَّ ] زَرَّ القَمِيصَ بندنه نهاد پيراهن را 5 كوُزْكَرهء پيراهن ببست 6 عقده زُرًّا 7 بندينهء پيراهن نهاد زَرًّا [ سَرَّ ] سَرَّه شادمان كردش 5 شاد كردش 6 فرَّح سَرًّا و سُرًّا و مَسَرَّةً و سُرُورًا و هي السَرَّاءُ كار شاد كننده 5 شادى 6 عمل مفرِّح و سَرَّ الصَبِيَّ ببريد ناف كودك را 6 قطَع سُرَّةَ الصبي سَرًّا [ صَرَّ ] صَرَّ