از آنكه ده مسكين را طعام دهد يا جامه كند ، يا بنده‌اى آزاد كند . و اين سه روز پياپى داشتن واجب بود . دليل اين آنست كه خداى تعالى فرمود : لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ، يعنى : خداى شما را مواخذه نكند بسوگندهائى كه بر سر زبانهاى شما رود بىقصد ، و ليكن شما را مواخذه كند به آن سوگندها كه به قصد خورده باشيد و خلاف كرده ، كفارت آن ده مسكين اطعام دادن است ، يا ده مسكن را جامه كردن ، يا بنده‌اى آزاد كردن . پس اگر نتواند ، سه روز روزه بايد داشتن . ( معتقد الاماميه ص 284 ، 293 ) صَومِ مارت مَريم - ( ملل و نحل ) و آن را صوم سيده نيز گويند و آن روز اول آب بود و مارت سيده را گويند از روزهاى مسيحيان است . صوم المستحب - ( فقهى ) رجوع بروز سنت شود صَومِ نَينوا - ( ملل و نحل ، گاه‌شمارى ) و نينواى نام شهر است بشام و اين شهر يونس پيامبر است و نام يونس يونان است و نزد ترسا چنان بود كه يونس سه شبانه‌روز در شكم ماهى ببود و اين علامتى بود ببودن عيسى زير زمين سه شبانه‌روز و صوم نينوى نيز سه روز باشد پيش از روزهء بزرگ و اول او روز دوشنبه و فطرش روز پنجشنبه است . و روزهء بزرگ ترسايان هفت روز باشد و آغاز روزهء از دوشنبه كنند كه هميشه آخرش روز شنبه و . . . ( از التفهيم ص 248 ) دربارهء نينوى بحث است . صَومِ وَصال - ( اصطلاح فقهى ) عبارت از روزه دو روز يا سه روز متوالى بدون افطار است باستناد عمل حضرت رسول كه در بعضى از روزهاى ماه رمضان سه روز متوالى بدون افطار روزه ميگرفتند ( از كشاف ص 943 ) صَومَعَه - ( اصطلاح عرفانى ) صومعه عبادتگاه و در اصطلاح مقام توجه دل را گويند و قطع علاقه از ما سوى اللّه را گويند . ( سير و سلوك ص 2 - مصباح الهدايه ص 324 ) . امير قاسمى گويد : در صومعه و دير مغان هيچ سرى نيست * كز آتش عشق تو در آن سر شررى نيست ذرات جهان آينه سر الهند * در كوچهء ما عاشق صاحب نظرى نيست عطار گويد : پير ما از صومعه بگريخت در ميخانه شد * در صف دردىكشان دردى كش مردانه شد حافظ گويد : چنين كه صومعه آلوده شد به خون دلم * گرم بباده بشوييد حق بدست شما است از آن بدير مغانم عزيز ميدارند * كه آتشى كه نميرد مدام در دل ماست برخى از تركيبات : صومعهء طاعت . صومعهء افلاك ، صومعه عصمت ، و گفته‌اند : عالم علوى صومعه و خلوتگاه خانهء پاكانست جاى ملائكه و اهل تقوى است ( انسان كامل ص 59 ) . مولانا گويد