سيد جعفر سجادى
1000
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
و حوامل اين صور كه در جهان ما بود بسى ناقص بود و لكن آنچه در آن جهان بود كامل بود و اينان در آن جهان يعنى جهان برازخ علويه از جهت بقاء علاقتشان با آن برازخ و ظلمات و عدم فساد آنها همچنان جاويدان بمانند . و اما خداوندان شقاوت و بدبختى ، آنان كه گرداگرد دوزخ زانو زدهاند و در ديار خود بر رو بيفتادهاند و مكبين بصدورهم على الارض چه آنكه تناسخ حق باشد يا باطل « زير براهين هر دو طرف در اين باب ناتوانست » هر گاه از كالبدهاى - برزخيه خود بدر آيند آنان را ظلال و سايهء بود از صور معلقه بر حسب خويهاى آنان . ( رجوع شود به شرح حكمة الاشراق ص 495 ، 505 ) در عرفان خوشبختى عارف نيل به مقامات معنوى در روز قيامت و بهرمند شدن از فيوضات ربانى و توفيق الهى است كه سالك راه را شامل مىشود . انصارى گويد : سه چيز است كه سعادت بنده در آنست و روى عبوديت روشن بدان ، اشتغال زبان بذكر حق . و استغراق دل به مهر حق و امتلاى سر از نظر حق . طوبى كسى را كه الله بسر وى نظر كند تا دل وى به مهر بيارايد و زبان وى بر ذكر دارد و هيچ عزيزتر از نام الله نيست . ابو عثمان نيشابورى گويد : « علامة السعادة ان تطيع الله و تخاف ان تكون مردودا و علامة الشقاوة ان تعصى الله و ترجوان تكون مقبولا » ( از طبقات ص 175 ) شقيق بلخى گويد : علامة سعادت پنج است لين القلب ، كثرة البكاء ، الزهد فى الدنيا و قصر الامل و كثرة الحياء ( از عده ج 4 ص 460 ) سَعانين - ( گاهشمارى ) و آخرين يكشنبه است اندر روزه بزرگ مسيحيان و تفسير او تسبيح باشد و بدين روز مسيح به بيت المقدس اندر آمد ، بر ماده خرى نشسته و خركره از پس وى همىدويد و مردمان پيش او تسبيح همىكردند تا بمزكت اندر آمد و امر معروف كرد وز منكر باز داشت و كاهنان را كه دانشمندان جهودانند سرزنش كرد . ايشان كين ور شدند و آهنگ او كردند تا پنهان شد و روز چهارشنبه پاهاى حواريون كه شاگردان وى بودند به شست از بهر تواضع و روز پنجشنبه فسح كرد آنگاه شب آدينه سوى كوه بيرون آمد و از شاگردان او يكى يهودا نام بود . غمز كرد و خبر او را به يهودان اندر داد تا وى را بگرفتند و همه شب او را عذاب كردند بزندان كردند او را نيمروزان آدينه بردار كردند و اين آدينه را جمعة الصلاة خوانند . آنگاه بگور كردند و بماند روز شنبه . . . و از گور سپيدهدم يكشنبه بيرون آمد و اندر گور سپيدهدم يكشنبه بيرون امد و اندر گور نماند و اين يكشنبه فطر ترسايان است . ( از التفهيم ص 250 ) سُعَداء - ( اصطلاح اخلاقى و مذهبى ) اخوان الصفا مردم را از لحاظ سعادت و شقاوت بر چهار دسته كردهاند : 1 - آنكه هم در دنيا و هم در عقبى سعيد بود .