سيد جعفر سجادى

980

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )

سيرت سالكان ، رب العالمين ايشان را راه سعادت نموده و بتخليص قربت و زلفت مخصوص كرده و به جذبهء كرامت گرامى كرد . نسبت تقوى بايشان زنده ، منهج صدق به ثبات قدم ايشان معمور ، نظام دولت دين ببركات انفاس ايشان پيوسته ، اگر نور دل ايشان راه باز دهد و تلألؤ شعاع آن بر عالم و عالميان افتد ، متمردان همه موحد گردند ، زنارها بكمر عشق بدين بدل شود ، لكن عزيزند و ارجمند ، بكس شان ننمايند ، به دنيا و عقبى شان ندهند . متوارى وار ايشان را در حفظ خويش ميدارند ، و به نعمت محبت در در قباب غيرت مىپرورند . بموسى وحى آمد كه : اى كليم مملكت ، نگر تا صدف در درد خويش پيش هربى ديدهء نشكافى ، و آيت صورت عشق جلال ما بر هيچ نامحرمى نخوانى . كه از حقيقت سمع و سماع معزول بود اى موسى : اگر خواهى كه راز ما آشكار كنى ، بارى بر كسانى كن كه محل عهد اسرار ما باشند ، بليل و نهار با خدمت درگاه ما پرداخته و در مشاهدهء جلال ما خيمهء عشق زده و بر درگاه ربوبيت اين داغ « أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ » نهاده . و اين سرى است از اسرار الهى ، لطيفه‌ايست از لطائف ربانى كه از عالم غيب روان شد و جز در پردهء اطوار طينت درويشان منزل نكرد ، خواهى تا شمه از آن بيابى ، در پرده‌هاى نفس برو ، تا بدل رسى ، وانگه در پرده‌هاى دل برو تا بجان رسى ، وانگه در پرده‌هاى جان برو تا به وصال جانان رسى . گفتم كه حجاب جويم اى ماه دلستان * گفتا قرارگاه منست جاى دوستان گفتم قرارگاه در جان چرا كنى * گفتا كه نيابد از من كسى نشان گفتم كه رهنمون رهى باش پيش خويش * گفتا ز چپ و راست تو بنگر به كشتگان ( از عده ج 3 ص 777 - 778 ) و مراد از سالك اول حضرت آدم صفى است كه چشمهء لطف ازل و صندوق اعجوبهء قدرت و نهال بوستان كرامت است . ( از عده ج 8 ص 100 ) در رياض است كه طبقهء وسطى يا متوسطان از اهل اللّه را سالك گويند . لاهيجى گويد : سالكان ابرار و اصحاب يمين‌اند . باز در رياض است كه : سالكان هشت طايفه‌اند : دو فرقه از ايشان را سالكان و طالبان خوانند يكى متصوفه ، ديگرى ملاميه و چهار طايفهء ديگر طالبان و سالكان آخرتند كه ايشان زهاد و فقراء و خدام و عبادند . ( از شرح گلشن ص ح 29 مقدمه نفحات ص 159 - رياض السياحه ص 123 ) سالِم - ( اصطلاح ادبى ) اسم و فعل سالم ، اسم و فعلى است كه در حروف اصلى آنها حرف عله نباشد مانند ضرب رجوع به حروف عله و معتل و اعتلال شود . ( از شرح تصريف ص 71 ) . سامِريَّه - ( اصطلاح ملل و نحل ) يكى از فرق مذهبى يهود بود ايشان گويند كه شهر مقدس يا مدينة القدس شهر نابلس بود كه 18 ميل با بيت المقدس فاصله دارد