فهرست ابن نديم . مصر 1347 ) . و رجوع شود به حكمة الاشراق چاپ تهران 1313 ، معيار العلم غزالى . مصر 1927 م ، رسائل اخوان الصفا ، بيروت - 1957 م . درة التاج قطب الدين - تهران 1327 . و بجز اينان كسانى ديگر از ايرانيان در بناى اين كاخ با عظمت در عالم اسلام اثر داشته‌اند از جمله احمد بن طبيب سرخسى استاد المعتضد ( 286 ) . ابو زيد احمد بن سهل بلخى ( متوفى 323 ) . ايران شهرى استاد رازى ( متوفى 251 ) . موسى بن عيسى معروف به كسروى ، زادويه پسر شاهويه اصفهانى ، حسن بن سهل برادر فضل ابن سهل ، عبد اللّه بن احمد بن محمود البلخى ( متوفى 349 ) و هزاران دانشمند ايرانى ديگر . علوم رياضى و طبيعى و طبى در باب اوضاع و احوال علم و دانش در ايران قبل از اسلام اشارت رفت كه ابن نديم به كتب و رسائل بسيارى اشاره كرده است كه نمودار مقام شامخ ايرانيان است در علوم رياضى و هيئت و نجوم ، در طول تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامى مسلمين همراه با توجه بعلوم عقلى و نقلى به شعب علوم رياضى نيز توجه كردند و همانطور كه ايرانيان قبل از اسلام هم بعلوم نجومى و هيوى و رياضى توجه داشتند بعد از اسلام و گرويدن بدين اسلام مدنيت و فرهنگ خود را حفظ كرده جميع شعب علوم خود را در قالب زبان تازى وارد بعالم اسلام كردند و بسيارى از كتب نجومى را به زبان تازى نقل كردند مانند بنى موسى ، احمد سجزى ، خالد بن عبد الملك مرورودى ، عباس بن جوهرى ، احمد بن محمد بن كثير فرغانى ، احمد بن محمد نهاوندى و احمد بن موسى الخوارزمى و بالاخره ابن سينا و خواجهء طوسى و عمر خيام و هزاران دانشمند ديگر كه پارهء در اين فن استاد بوده‌اند و پارهء ديگر تا حدودى از آن بهرهء داشتند و بطور كلى علماى اسلامى تا قرنهاى پنجم و حتى ششم علاوه بر علوم عقلى و فلسفى بعلوم رياضى نيز توجه داشته‌اند كه در رسائل اخوان الصفا نمونه آن را ميتوان ديد ، در اين مجموعه رسائل بخشى كه شامل چند رساله است شامل رياضيات و نجوم و هيأت و جغرافيا است كه از بررسى آن و توجه به اين امر كه اينان نخواسته‌اند در هيچ قسمت بطور مستوفى بحث كرده و وارد شوند و بلكه هدف اساسى آنها اين بوده است كه تا حدودى لازم براى تربيت پيروان خود از هر فنى طرفى بياورند حدود توجه مسلمين را بعلوم رياضى مىنماياند . بهر حال خدمات خوارزمىها و ابو ريحانها بعالم رياضيات و علوم مثبته غير قابل انكار است . ( رجوع شود به مقدمهء التفهيم فى اوائل صناعة التنجيم - ابو ريحان بيرونى - چاپ تهران با تحشيه و مقدمهء استاد جلال الدين همائى - 1318 شمسى . )