أبو علي سينا
مقدمه 54
رساله جوديه ( فارسى )
سلطانى مانند سلطان محمود غزنوى بوده خاصّه آنكه فتوحات اين پادشاه را به چشم ديده و در قضاياى شورش بر عليه ابو العبّاس و قتل وى حاضر بوده است ( 408 هجرى قمرى ) . امّا ميتوان گفت طبق آنچه كه در تواريخ مسطور است ميان شيخ و سلطان محمود صفائى نبوده و از طرفى بواسطهء تشيع شيخ و تسنّن سلطان محمود و فرار شيخ از گرگانج به طرف رى براى نرفتن بغزنين و امثال اين عوامل ممكن است در باب اينكه اين رساله از آن شيخ باشد شك نمود . بعلاوه بعضيها نيز بسبك انشاء و سياق عبارات كتاب خردهگيرى نموده ميگويند چنين سبكى متعلق بدوران پس از شيخ مىباشد و براى تأييد اين مطلب قسمتى از حواشى كتاب « نمونهء سخن فارسى » بخش نخست از جلد نخست نثر قرن چهارم و پنجم تأليف دانشمند گرامى آقاى دكتر مهدى بيانى رئيس كتابخانهء ملّى تهران و استاد زبان و ادبيات فارسى دانشكده ادبيات را كه در صفحه 74 در دنباله تشريح رساله جوديّه نگاشته است ذيلا مينگاريم : « آنچه تا حال از رسالههاى فارسى بنام شيخ الرّئيس ذكر و نمونهاى از آنها در اين كتاب آورده شده نسبت آنها بشيخ احتمالى . . . . . . . . . زيرا كه اولا سبك انشاء اين رساله بيشتر بآثار نثر فارسى قرن ششم و هفتم شباهت دارد و ثانيا طرز نسبت رساله در بعض مقدمهها بيشتر شباهت بمؤلف در گذشته دارد و شايد اصل آنها به عربى بوده و مترجم گمنامى آن را ترجمه نموده باشد ( رجوع شود بصفحه 65 ) و ثالثا بعضى از اين رسالهها به ديگران نسبت داده شده مانند رساله « قراضه الطّبيعيّات » ( رجوع شود بحاشيهء صفحه 63 )