زمان دنيا از آن اطلاع نداشته در عالم طب وارد نموده‌اند . ثالثا اثر داروها را در طب از نظر وظائف الاعضاء وارد ساخته‌اند و بالنتيجه تا قريب قرن شانزدهم و هفدهم ميلادى طب اروپا را تحت تعليم و دستور خود قرار داده‌اند كه در حقيقت بايد در رأس اين پزشكان و نوابغ نام رازى و ابن سينا را ذكر كرد . ورود و رخنه طبّ به اروپا چنان كه فوقا بيان گرديد يعنى پس از آنكه طبّ از يونان بايران آمد با تكميلاتى كه بيان داشتيم از ممالك اسلامى از مشرق و مغرب به اروپا وارد گرديد . توضيح آنكه در فاصلهء بين هجوم قبائل ژرمن به اروپا و رنسانس « 1 » كه مردم اين قارّه در تاريكى زيست مينمودند مسلمين و ايرانيان علم طبّ را تكميل نموده و باوج ترقّى خود ( بفراخور معلومات آن زمان ) رسانيدند و اين تكميلات در جميع ممالك اسلامى بسيار مرتّب و منظّم انجام گرفت و با ظهور نوابغ بزرگ مانند رازى و بو على و نتيجه تراوشات قلمى آنان مانند حاوى و قانون چراغ نورانى عالم طب در دست پزشكان اسلامى ايرانى قرار گرفت و پس از قرنها كه دنياى اروپا از طب بىبهره بود ابتدا بر اثر مراودات و آمد و رفت‌هاى معمولى از اين خوان نعمت برخوردار گرديدند و بعدها كه بر اثر بروز جنگهاى صليبى و لشكركشىهاى مختلفه پاى اروپائيان بممالك مشرق زمين و اندلس باز شد خود را مواجه با يك تمدن عالى ديدند كه شروع باستفاده از اين منبع بزرگ نمودند . در قرون متماديه بخصوص در قرون وسطى و پس از آن چند قرن طبّ اروپا در زير سلطهء طبّ اسلامى و اطبّاى آن بوده است و پس از آنكه كم و بيش نور معرفت در اروپا پراكنده شد و مدارس و مكاتبى در ممالك مختلفهء اروپا برقرار گرديد تمام اين مكاتب و مدارس شاگردان مكاتب اسلامى بوده‌اند .

--> ( 1 ) - Renaissance .