أبو علي سينا
مقدمه 39
رساله جوديه ( فارسى )
قرار گرفته است ، امّا در حقيقت منقّدين بكنه فكر استاد پى نبرده عقايد او را به نظر سطحى نگريستهاند . » « چنان كه ملاحظه ميفرمائيد در شخص ابن سينا دو جنبهء فلسفى مخالف كه در پزشكى موجود است جمع شده : يكى طرز فكر تركيبى Conception synthetique كه تمام بيماريها مربوط بسوء المزاج ميداند و يك نوع وحدتى بين آنها قائل مىشود ديگرى طرز فكر تحليلى Conception analytique كه ضايعات اندامها و تغييرات رطوبات و اختلالات بدن را عامل اصلى امراض ميداند . » « بديهى است نظريّات ابن سينا براى بيان تمام موضوعهاى پزشكى كفايت نمىكرد زيرا معلومات آن عصر آن قدر نبود كه كليّهء مسائل را حل كند مع هذا نبوغ پزشك فيلسوف افقهاى تازه باز كرده بود چندين قرن گذشت تا كشفيّات مورگانى ) Morgagni ( در آسيبشناسى و مطالعات پاستور دربارهء ميكربها و بررسيهاى دانشمندان قرن بيستم در خصوص هورمونها و ويتامينها و غيره به پيشبينىهاى استاد بزرگ صورت عمل دهد . » « ابن سينا براى اثبات عقايد خود از داروشناسى و درمانشناسى نيز كمك ميخواهد ، نكتهء مهمى كه ابن سينا در اين موضوع نشان ميدهد اينست كه داروها بر حسب مقدار و بر حسب مزاج ممكن است اثر متضاد داشته باشند ، در اينجا نيز ابن سينا از اساتيد يونان دور شده بمعاصرين نزديك ميگردد - همچنين بثبوت رسانيده است كه يك داروى معيّن ميتواند در بيماريهاى مختلف تأثيرات مختلف داشته باشد - بدين طريق پايهء