فارماكولوژى جديد روى اصل محكمى قرار گرفت . » « ناگفته نماند كه ابن سينا در شناساندن خواص داروها و طرز معالجهء بيماريها بيش از يونانيان بعالم پزشكى خدمت كرده است چه او نيز مانند پزشكان ديگر مشرق زمين بيش از همه در اين راه زحمت كشيده و هر قدر در قلمرو مفردات طبى و گياهها بررسى كند بيشتر باهميّت آثار اين مرد بزرگ پى مىبرند » . امّا ناگفته نماند كه حقّ مقام شيخ را در اين چند سطر نمىتوان ادا نمود به جهت آنكه سطور بالا در برابر مقام شيخ قطره‌اى در برابر اقيانوس است و براى تجزيه و تحليل جنبهء طبّى شيخ بايد كتابها نوشت . مقايسه رازى و ابن سينا در اين مقدّمه اينك مقايسهء مختصرى از ابن سينا و رازى نموده و علل شهرت فوق العاده شيخ را به نظر خوانندگان گرامى ميرسانيم : گر چه اين دو استاد بزرگ ايرانى هستند امّا از آنجا كه دانشمندان براى جميع جهان ميباشند پس تمام ملل و كشورها بوجود اين دو نابغه افتخار دارند و از وجود آنها استفاده‌ها نموده و اگر راه اغراق نرفته باشيم اين دو را از خود ميدانند . امّا افتخار ايرانى و پزشكان ايران زمين آن است كه اين دو پزشك عاليشأن ايرانى و خدمتگزاران حقيقى عالم بشريّت و افتخار دنيا مخصوصا كشور ما ميباشند يعنى فرزندان خلف ايرانند . براى مقايسه بين اين دو دانشمند ايرانى از نظر طب به دو موضوع زير ميپردازيم :