أبو علي سينا

مقدمه 38

رساله جوديه ( فارسى )

« اما در باب علل داخلى امراض - ابن سينا بسيارى از بيماريها را نتيجهء اختلال اندامها و تغييرات رطوبات بدن ميداند و آنجاست كه تا حدّى از اساتيد قديم جدا شده پيش ميافتد « زيرا چنان كه گفتيم بقراط و پيروانش بيمارى را عنصر مستقل خاصّى ميپنداشتند و ضايعات اندامها و تغييرات رطوبات بدن را در آن چندان مؤثر نمىدانستند و براى بيمارى مانند هر موجود زنده پيدايش و نموّ و فنائى قائل بودند به همين جهت بود كه بقراط در پيش‌بينى بيماريها مطالعهء گذشته و حال و آينده بيمارى را توصيه ميكرد و اختلالات اندامها و رطوبات بدن را فقط عكس العملى در مقابل بيمارى ميدانست و معتقد بود كه در مقابل بيمارى بدن فقط نيروى حياتى « Vis Medicatrix naturae » را قرار ميدهند . » « ابن سينا در اينجا سعى مىكند نشان دهد كه در مبارزه با بيماريها تنها نيروى حياتى كافى نيست چه بيماريها باعث ضايعات اندامها ميشوند ، رطوبات بدن را تغيير ميدهند و فعل و انفعالات شيميائى آن را دگرگون ميكنند . » « بنا بر اين در عين حال كه از نيروى شفا بخش حيات استفاده ميكنيم بايد بكوشيم تا اختلال اندامها و تغييرات رطوبات بدن را نيز اصلاح نمائيم . » « ابن سينا كيفيّات حياتى فيزيكى و شيميائى كه بطور كلّى در تمام طبيعت صورت ميگيرد مقايسه مىكند و در اينجا پيش قدم دكارت Descartes شده نظريهء بقراط و حكماى يونانى را لغو مىكند . » « ابن سينا پس از يك رشته مطالعات دقيق بيماريها را بر حسب ضايعات عضوى و تغييرات رطوبات بدن طبقه بندى كرده است . اين طبقه بندى كه از بسيارى جهات شبيه بطبقه‌بنديهاى كنونى است مورد انتقاد مورّخين