باب سيم در بيان درد معده مصطكى « 1 » و انيسون « 2 » به آب بجوشاند و بخورد در حال درد معده ساكن شود - دفع قى « 3 » آمدن را پنج درم « 4 » يك درم كشنيز « 5 » تره « 6 » دو درم « 7 »

--> ( 1 ) - مصطكى كه فرانسه آن Gomme mastic يا Gomme grecque است صمغ درختى است كه بيشتر در نواحى شام و روم و ارمنيّه فراوان است . ( 2 ) - انيسون كه فارسى آن باديان رومى و زيره رومى و عربى آن بذر الرازيانج الرومى و رازيانج الشامى و فرانسه آن Anis cultive است . ( 3 ) - قى و استفراغ - ترجمه استفراغ به زبان فرانسه Evacuation است و آن در طب قديم دفع ماده مرضى و تقليل آن مىباشد كه در اصطلاح قدما يا به اسهال و يا به قى و يا به ادرار و يا به قصد و امثال آنها تعبير ميشده است - بنا بر اين قى كردن و خون گرفتن يك نوع استفراغ مىباشد . ( 4 ) - به نظر ميرسد يك كلمه حذف شده باشد - كاتب هم علامتى در اصل نسخه مبنى بر توجه خواننده در متن كتاب گذارده ولى در حاشيه فقط چند نقطه نوشته است . ( 5 ) - گشنيز يا كزبره كه فرانسه آن Coriandre است . كزبره بر چند قسم است : الف ) كزبره يابسه كه همان Coriandre است . ب ) كزبرة البئر كه Capillaire است . پ ) كزبرة الثعلب يا شاهتره يا شاهترج كه Fumeterre است . ( 6 ) - تره يا گندنا كه فرانسه آن Poireau است - در اين عبارت ممكن است گشنيز و تره باشد ؟ ( 7 ) - درم واحد وزن بوده است - و آن مانند بسيارى از اوزان و مقادير و مكاييل مثل اوقيه و حبه و قيراط و رطل و شعير و طسوج و من و امثال ذلك در طب قديم بسيار مورد داشته است - بعلاوه اين اوزان و مقادير و مكاييل در ايران و هند و ساير كشورها به نحوى خاص و با اختلافاتى چند همراه بوده چنان كه من بحسب وزن در ايران با هند متفاوت بوده است . در ايران درم چهل و هشت حبه يا شصت شعيره مىباشد . پنجاه درم مساوى سى و پنج مثقال است .