أبو علي سينا

156

قراضه طبيعيات ( فارسى )

ابو ريحان بيرونى كتاب الجماهر فى معرفة الجواهر ص 235 . ص 55 س 4 ببعد - « زر . . . گران‌ترست از سيماب . . . » ، وزن مخصوص اجسام مذكور در اين باب بقرار ذيل است : زر ( طلا ) 4 / 19 ؛ سيماب ( جيوه ) 6 / 13 ؛ سرب 4 / 11 ؛ سيم ( نقره ) 4 / 10 ؛ مس 8 / 8 ؛ ارزيز [ سپيد ] ( قلعى ) 3 / 7 . نيز رش : ص 66 - 68 . ص 56 س 2 ( و نيز ص 90 س 1 ) - « سبيكه » ، پارهء نقره و مانند آن گداخته . . . ( منتهى الأرب ) و در قالب ريخته ( رش : المنجد ) و و آن ظاهرا همانست كه اكنون شمش گوئيم ، « شمش . . . شفشه طلا و نقره را گويند و آن طلا و نقرهء گداخته باشد كه در ناوچه آهنين ريزند . » ( برهان قاطع ) . ص 56 - س 6 ببعد - راجع بترشحى كه پشت ظرفها پديدار آيد و تكاثف بخار هوا در پشت ظروف كه در آن يخ ريزند و اثبات اينكه آن آب نه بترشح از درون ظرف بيرون آيد ، رش : ابو ريحان بيرونى كتاب الجماهر فى معرفة الجواهر ( چاپ هند ) ص 89 - 90 . گفتار مؤلف در اين باب موافق است با رأى ابو ريحان . نيز رش ، ابن سينا علم طبيعى دانشنامه ص 50 - 51 ؛ ترجمهء فارسى كتاب الاشارات و التنبيهات ( چاپ آقاى دكتر