از همان قسمت از مشيميه چپ خارج شده متقاطع مىگردد و پس از طى مراحل و عقبات و قطع و فصل‌ها در قسمت خلفى مخ بمراكز بينائى سطح مخ منتهى مىگردد بطورى كه هر قسمت هر يك از دو مشيميه بنقاط مخصوص و معينى از مراكز بينائى مربوط مىشود و نتيجه اينست كه دو تصوير شيء مبصر كه در دو چشم درست شده است در مراكز بينائى مخ بهم منطبق و منضم شده و شيء واحد كه ظاهرا بايد ديده شود به صورت واحد ديده مىشود و اگر دو محور دو چشم در خارج شيء مبصر تقاطع كنند ( به علت حول طبيعى يا مرضى يا عمدى و تصنعى ) دو تصوير در دو چشم روى دو قسمت مختلف از مشيميه كه مركز حسّى آنها در مخ متقارن نيست مىافتد و لذا دو تصوير حاصل از شيء با هم منطبق نمىشود و شيء واحد به صورت دو تصوير جدا يا نزديك بهم يا ملاصق و درهم افتاده محسوس مىگردد . » ( انتهى ) . اين نكته ناگفته نماند كه بيان مؤلّف در باب حسّ انگشت ، يك چيز را دو چيز نيز بصواب مقرون نيست . ص 35 - 36 - رأى مؤلّف در مبحث لذّت و الم ( كه مؤلّف لذّت و اذيّت اصطلاح كرده است ) از اين باب تا حدّى روشن مىشود . دربارهء قول شيخ رئيس ابو على سينا در اين مسأله ، رش : علم برين دانشنامهء علائى ص 102 - 111 ؛ كتاب القانون فى الطب ص 72 ؛ الهيات كتاب الشفاء ص 635 - 638 ؛ رسالة أضحوية فى أمر المعاد ( چاپ قاهره 1368 هجرى ) ص 112 - 118 ؛ كتاب النجاة ص 245 و بعد ؛ كتاب الادوية القلبية ( در مجموعهء مقالات يادبود نهصدمين سال وفات ابن سينا ) متن عربى ص 7 ببعد ؛ رسالة در سر قدر ، ترجمهء آقاى ضياء الدين درّى ( طهران ، چاپخانه