أبو علي سينا
127
قراضه طبيعيات ( فارسى )
به همين صورت از معلم اول ميدانسته حاوى « 1 » نوزده مقاله است . اين امر نيز قابل توجه است كه دانشمندان اسلامى تا عصر شيخ رئيس و حتى پس از آن در حيوانشناسى پيشرفت مهمى نكردند و كتب ارسطو در اين مبحث كه تقريبا حاوى تحقيق دربارهء پانصد نوع حيوان و نظريات و مشاهدات دقيق و مفيد است بر تمامى كتب موجود مسلمين كه در دورهء درخشان فرهنگ خود قبل و بعد از ابن سينا تصنيف كردهاند از حيث تفصيل و صحت مشاهده و دورى از مطالب غير علمى و خلوّ از عجائب و غرائب برترى و امتياز دارد و اين امر را مطالعهء كتب معروف دانشمندان اسلامى مانند كتاب الحيوان جاحظ و رسالهء بيست و دوم از رسائل اخوان الصفا « 2 » و نظائر آنها كه بعد تأليف شده ثابت مىكند « 3 » . ص 6 س 2 - « بر ولا » ، يا على الولاء بمعنى على التتابع و متواليا و به پيوست يكديگر و پشت سر هم در نثر قديم فارسى ديده مىشود ، رش : كشف الاسرار ص 1 س 14 ؛ تاريخ ابو الفضل بيهقى ( چاپ آقايان دكتر غنى و فياض ) ص 127 س 11 . ص 6 س 3 - « از جملهء حيوان » ، مؤلف قراضهء طبيعيّات كلمهء
--> ( 1 ) - رش : آغاز كتاب حيوان در كتاب الشفاء ج 1 ص 381 ؛ رسالهء سرگذشت ابن سينا ( چاپ نگارندهء اين سطور در سلسلهء انتشارات انجمن آثار ملى شمارهء 18 ) ص 74 س 1 - 3 . ( 2 ) - ج 2 ص 152 - 318 . ( 3 ) - بيهقى در تتمهء صوان الحكمه تصنيفى فارسى از ابو عبيد عبد الواحد بن محمد جوزجانى شاگرد و نديم ابو على سينا بعنوان « كتاب حيوان » ذكر كرده كه ظاهرا از ميان رفته و بنا بر اين حكم دربارهء آن متعذر است .