أبو علي سينا
مقدمه 14
رساله در حقيقت و كيفيت سلسله موجودات و تسلسل اسباب و مسببات ( فارسى )
برين شيوهء نگارش و اسلوب جمله بندى اين رساله و كلمات و تركيبات فارسى كه در آن به كار رفته با مقايسه بسبك نثر قرن چهارم و پنجم هجرى ، خاصه آثار مسلم خود شيخ مانند « دانشنامه علائى » و « رسالهء نفس » و امثال آنها صحت انتساب را تأييد نمىكند و آيات قرآنى و احاديث بخصوص وجود اين بيت : مردى دراز ، نيكو ، آمد ، به شهر امروز * با خواسته ، نشسته ، وز كرد خويش پيروز درين رساله موجب ترديد در صحت انتساب ميگردد ، زيرا بعيد به نظر ميرسد كه بيت مزبور مربوط بقرن چهارم و پنجم باشد و ظاهرا منسوب بخواجه نصير الدين طوسى است « 1 » و با قرب احتمال بيت مزبور و آيات
--> ( 1 ) - آقاى مرتضى مدرسى در مقالهاى كه در صفحه 540 شماره 8 سال نوزدهم مجله ارمغان راجع بشرح احوال خواجه نصير الدين طوسى نوشتهاند ، اين بيت را بخواجه منسوب دانستهاند چنان كه بيت ديگرى در همين باب منسوب بقطب الدين شيرازى شاگرد خواجه نصير است به اين نحو : گل به بستان دوش در خوشتر لباسى خفته بود * يك نسيم از كوى جانان خاست خرمتر شگفت . - در جنگ شماره 302 از كتب مرحوم آقا ميرزا طاهر تنكابنى كه تاريخ كتابت آن در بعض مواضع 1097 ذكر شده است در باب مقولات عشر ابيات زير نيز بخواجه نصير الدين منسوب است . موجود منقسم به دو قسم است نزد عقل * يا واجب الوجود و يا ممكن الوجود ممكن دو قسم گشت يعنى جوهر و عرض * جوهر به پنج قسم شد اى ناظم عقود جسم و دو اصل آن كه هيولى و صورتند * پس نفس و عقل اين همه را يادگير زود نه جسم گشت جنس و عرض وين دقيقه را * در حين بحث جوهر عقلى به من نمود چون كم و كيف و اين و متى و مضاف و وضع * پس يفعل است و ينفعل و ملك در وجود پس واجب الوجود از اينها منزه است * كو بود و هست و باشد و اينها همه نبود