و أمّا بحسب القسم الثّاني ، فقد يجوز في إضافات بعيدة لا تؤثّر في الذّات . ترجمه تنبيه و اشاره گاهى صفت‌هاى اشيا ، به صورت‌هاى گوناگونى تغيير مىكند : « 1 » يكى اين است : چيزى كه سفيد است ، سياه شود و اين ، به سبب تغيير صفت غير مضافى است كه در شىء ، استقرار دارد . « 2 » دومى مانند اين است كه شىء قادر بر تحريك يك جسم باشد . اگر آن جسم از بين برود ، محال است كه گفته شود : قادر بر تحريك آن جسم است . بنابراين ، صفت آن شىء تغيير كرده است ؛ ولى نه اين‌كه ذات آن شىء تغيير كند ؛ بلكه تغيير در اضافهء آن شىء است ؛ زيرا توانا بودن ، صفت واحدى است براى آن شىء كه اوّلى و ذاتى آن ، اضافهء به يك امر كلى است كه - مثلا - عبارت است از تحريك اجسام در برخى از حالات و در اين امر كلى ، زيد ، عمرو ، سنگ و درخت ، دخول ثانوى پيدا مىكنند ؛ زيرا تعلّق توانايى ، با اضافه‌هاى متعيّن و مشخّص ، قطعى و حتمى نيست ؛ چراكه اگر زيدى در بوتهء امكان نباشد و هرگز اضافهء توانايى به تحريك وى ، وقوع نيابد ، ضررى به توانايى او بر تحريك ، وارد نمىكند . بنابراين ، اصل توانا بودن ، با تغيير احوال اشيايى كه توانايى به آنها تعلّق مىگيرد ، تغيير نمىكند ؛ بلكه تنها اضافه‌هاى خارجى تغيير مىكند . اين قسم ، مانند مقابل قسم اوّل است . « 3 »

--> ( 1 ) . خلاصه اين‌كه ، صفت‌ها بر دو قسمند : حقيقى و اضافى . صفت‌هاى حقيقى نيز بر دو قسمند : حقيقى محض و حقيقى مضاف . صفت‌هاى حقيقى مضاف نيز بر دو قسمند . ( 2 ) . اين همان صفت حقيقى محض است . ( 3 ) . قسم اوّل ، صفت حقيقى محض بود و اين ، صفت حقيقى مضاف است . به همين جهت ، شيخ الرئيس اين دو قسم را در برابر هم قرار داده است .