مدائح [ 1 ] ذكر مىكنند ؟ اگر كسى بخواهد كه شخصى را به بدترين نهجى [ 2 ] ذم نمايد ، از اين بيش چه خواهد گفت كه كشندگان برادر او در حين اشتغال به عمل شنيع قتل ، هر ساعتى آن شخص را مىنواختند چرا مىنواختند اگر با كشندگان پرغصب در كار قتل شريك نبود و ايشان‌را راهبرى نمىكرد و اعانت نمىنمود . اين‌است جانفشانى خائنان از براى قوم ! اين‌است خيرخواهى خبيثان از براى ياران ؟ اين است مدائح بلغاء آخرالزمان ؟ اين فصحاء و اين بلغاء را نظر كن ! اگر خواهند كسى را به كمال دانش بسرايند با هم اتفاق نموده و با يكديگر اعانت كرده ، بعد از فكر طويل و عريض مىگويند كه آن [ 3 ] هيچ علم نخوانده است و از هيچ چيز خبر ندارد و هيچ يك از فنون را نمىداند ، اينك علامه زمان است و اگر خواهند شخصى را به جهل نسبت دهند ، بيان مىكنند . كه آن ، جميع علوم اولين و آخرين را خوانده است و هيچ چيز بر او پوشيده نيست . اين عجيبه مدحى است ! ! اين غريبه ذمى است ! واه‌واه ، سبحان‌اللَّه ! حقيقتاً جاى خنده است ، ولى گريه نمىگذارد . بلى آنگونه ممدوحين راست باز را اين گونه مادحين [ 4 ] درست گفتار بايد . راست‌بازى از اين چه زيادى خواهد بود كه از فرط عشق محمد ( ص ) و محمديان تورات انجيل را به جهت تقويت نصرانيت به هزار كوشش اثبات مىكنند ! و از غايت سعى در صيانت ديانت اسلاميه قرآن را انكار مىنمايند ! و از خوف آنكه مبادا سيل آمده خانه را خراب كند ، خود از بيخ و بنش كنده خاكش را به باد مىدهند ! از غايت خيرخواهى قوم و از نهايت دين‌پرورى ، اراده‌ى آن را دارند كه ديانت و قوميت را شهيد نمايند و از براى ، مدفن [ 5 ] بارگاه رفيعى سازند و هريك از براى يادگار اسم خود را در آن ثبت نمايند تا آنكه آيندگان را حال ساعيان [ 6 ] در اين كار خير معلوم گردد . بشارت

--> [ 1 ] . ستايشها [ 2 ] . طريق و روش [ 3 ] . اشاره است به قول نيچريان كه اتفاق كرده در ردّ رساله « حقيقت مذهب نيچرى و بيان حال نيچريان » دو مقاله نوشته بودند و در آن ذكر كرده بودند كه مولانا جمال‌الدين الحسينى اگر اين مضمونها تحرير نموده هيچ عجب نيست كه جميع علوم جديده و قديمه را خوانده است ! پس مستحق مدح نباشد ، و لكن آفرين است بر آن جنابى كه امام ماست و هيچ علم را نخوانده است و لكن با اينهمه ، ماهر حقائق و دقائق است ! [ 4 ] . مدح‌كنندگان [ 5 ] . اشاره است به مدرسه نيچريان [ 6 ] . سعىكنندگان