شرف نفس است و انفكاك يكى از ديگرى نشايد و شرف نفس مدار نظام سلسله معاملات است و اساس درستى پيمانها و استوارى عهود است ، و مايه اعتبار انسان است در قول و عمل و اين شيمه [ 1 ] عين شيمهء نخوت و غيرت است كه به سبب اختلاف حيثيات به دو اسم ناميده شده است . و نخوت و غيرت ، موجب حقيقى ترقيات امم و شعوب و قبائل است در علوم و معارف و جاه و شوكت و عظمت و غنى و ثروت . و اگر امتى را غيرت و نخوت نبوده باشد هيچ‌وقت از براى آن ترقى حاصل نخواهد شد بلكه هميشه در خست و دنائت و ذل و مسكنت و عبوديت خواهد ماند و اين ملكه يعنى ملكهء حياء رشتهء ائتلافات و اجتماعات و معاشرات انسانيت است ، چون كه ائتلاف درميان جمعى صورت نبندد مگر به‌حفظ حدود ، و حفظ حدود هرگز حاصل نشود مگر بدين ملكهء شريفه . و اين سجيه است كه انسان را به آداب حسنه مزين مىسازد ، و از افعال بشعهء حيوانات دور مىنمايد ، و به تعديل و تقويت حركات و سكنات دعوت مىكند ، و به دو انسان از ساير حيوانات امتياز يافته پا از دائرهء بهيميت بيرون مىنهد . و اين ، آن يگانه خلقيست كه حّث [ 2 ] بر همسرى ارباب فضائل مىكند ، و از نقايص منع مىنمايد ، و نمىگذارد انسان‌ها را كه به‌جهل و نادانى و سفلگى راضى شوند ، و اين همان خلّه‌اى [ 3 ] است كه تحقيق و پايدارى امانت و صداقت بدون او ممكن نشود ، و اين نخستين وصفى است كه معلم و مربى و ناصح به دستيارى آن به مكارم اخلاق و فضائل صوريه و معنويه و شرف ظاهرى و باطنى دعوت مىكند .

--> [ 1 ] . شيمه : نهاد ، خوى ، خلق . [ 2 ] . حث : برانگيختن ؛ واداشتن . [ 3 ] . خله : بر وزن حله ، خوى ، سرشت .