بقيهء ابواب نشده است . با قبول يا تقويت اين احتمال ، مى توان گفت كه شرح مختصر و اولّيهء مؤلّف در دسترس ديگران قرار گرفته و استنساخ نسخه‌هاى ديگر همين شرح از روى آن شرح مختصر انجام گرفته است . دوم آنكه پس از اتمام شرح ، نسخهء اصل آن نزد خود مؤلّف نگهدارى شده و اوّلين كاتبى كه از روى نسخهء مؤلّف استنساخ را انجام داده ، به لحاظ تفصيل مطالب كتاب ، برخى از مباحث آن را به گمان خود ، حذف آن خللى در شرح عبارات نهج البلاغه وارد نمى كرده ، حذف نموده و بدين طريق مى خواسته تا امر استنساخ سريعتر انجام پذيرد . سپس همين نسخه در دسترس ديگران قرار گرفته و استنساخ نسخه‌هاى بعدى از روى همين نسخه - و بعضا بر همين منوال - صورت گرفته است . بديهى است تقويت و ترجيح يكى از دو احتمال ياد شده ، منوط به يافت شدن نسخه‌هاى خطّى ديگر از همين كتاب ، در ابواب بيشترى از آن و به خطّ مؤلّف - و در نتيجه فراهم آمدن امكان مطابقت بيشتر - مى باشد . نگارنده ، پس از دسترسى به نسخهء شمارهء 5299 كتابخانهء دانشگاه تهران ، به خطّ مؤلّف ، و مطابقت بخشهايى از آن با نسخه‌هاى ديگر ( 1 ) ، احتمال اوّل را صحيحتر مىداند . ب - در مقايسه و تطبيق ميان نسخه‌هاى دوم و سوم ( نسخهء كتابخانهء مجلس و نسخهء كتابخانهء دانشگاه تهران ) كه در ابواب دوم تا آخر كتاب ، نسخهء مجلس به عنوان اصل و نسخهء دانشگاه به عنوان بدل مورد تصحيح قرار گرفته بود ، مى توان چنين گفت : در موارد كمى نسخهء اصل مطالبى افزونتر از مطالب نسخهء بدل - از قبيل نقل عبارات كتابهاى عرفانى - در برداشته و بنا بر اين كاملتر از ديگرى است . در ساير موارد ، اختلاف فاحشى ميان آن دو نسخه مشهود نبوده ، بجز موارد اندكى از اشتباه بودن كلمات كه منشأ آن نيز خطاى چشم يا دست كاتب در آن نسخه بوده است .

--> ( 1 ) نسخهء ياد شده ، اگر چه به خطّ مؤلّف امّا بخش عمدهء مطالب آن نامرتّب است و امكان مطابقت كامل اين نسخه با ديگر نسخه‌ها وجود نداشته و فقط بخشهايى از آن مطابقت شد .