15 فى كلّ نظرة عبرة : در هر نظر كردنى پند گرفتنى است . 16 فى كلّ تجربة موعظة : در هر آزمايش كردنى پندى است . 17 فى كلّ اعتبار استبصار : در هر پند گرفتنى بينا شدنى است . 18 فى كلّ صحبة اختيار : در هر همنشينى برگزيده نيست 19 فى كلّ جرعة شرقة : در هر آشاميدنى گلو گرفتنى است . 20 فى كلّ اكلة غصّة : در هر خوردنى غصهّ و اندوهيست 21 فى كلّ حسنة مثوبة : در هر كار نيكى پاداشى است . 22 فى كلّ سيّئة عقوبة : در هر كار زشتى گرفتارى است . 23 فى الصّبر الظّفر : پيروزى در شكيبائى است . 24 فى الزّمان الغير : در روزگار گردشهائى است . 25 فى تصاريف القضاء عبرة لأولى الألباب و النّهى : در دگرگون شدن قضا و قدر پندى است براى خردمندان و عقلاء . 26 فى القناعة الغنى : توانگرى در قناعت است . 27 فى الحرص العنا : رنج و گرفتارى در حرص است . 28 فى تصاريف الأحوال تعرف جواهر الرّجال در گردشهاى گوناگون ( گيتى ) گهرهاى مردان پديدار مى گردد ( و ناشكيب از شكيبا پيدا مىشود ) . 29 فى غرور الآمال انقضاء الآجال : سر رسيد وعده‌هاى زندگى در فريب آرزوها است ( و انسان با امروز و فردا كردن گول مى خورد و بناگاه پيك مرگ در مى رسد ) . 30 فى الشّدّة يختبر الصّديق : در هنگام سختى دوست ( از دشمن ) شناخته مىشود . 31 فى الضّيق يتبيّن حسن مواساة الرّفيق : خوشرفتارى رفيق بگاه تنگى و سختى پديدار مى گردد 32 فى الرّخآء تكون فضيلة الشّكر : فضل سپاسگذارى از خدا بهنگام آسايش است . 33 فى البلاء تحاز فضيلة الصّبر : بهنگام گرفتارى فضل صبر و شكيب گرد آيد و احراز گردد . 34 فى خفّة الظّهر راحة السّر و تحصين القدر : آسايش درون و حفظ رتبه و جاه ( انسان ) در سبكبارى است . 35 فى التّانّى استظهار : پشتيبان گرفتن در آرامش است 36 فى العجل عثار : بسر در آمدن در شتاب است . 37 فى السّخآء المحبّة : دوستى و مهربانى در سخاوت است .