امتياز عليخان العرشي
40
ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )
5 - ابو القاسم عبد اللّه بن احمد بن محمود كعبى بلخى معتزلى ( متوفى 319 ه 931 م ) در كتاب « الانصاف » . 6 - ابو جعفر محمد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى شيعى معروف به شيخ صدوق ( متوفى 318 ه 894 م ) در كتاب ( علل الشرائع ، ص 68 ) و ( معانى - الاخبار ج 1 ، ص 132 ) . 7 - ابو عبد اللّه محمد بن النعمان شيعى معروف به شيخ مفيد ( متوفى 413 ه 1022 م ) در كتاب ( الارشاد ص 166 ) . 8 - شيخ الطايفه ابو جعفر محمد بن الحسن طوسى معروف به شيخ طوسى ( متوفى 460 ه 1068 م ) در كتاب ( الامالى ، ص 237 ) ( 1 ) . و خطبهء شقشقيه را بزرگان و مشايخ مذكور در ذيل ، هر كدام از طريق اساتيد خود نيز روايت كردهاند : 1 - شيخ صدوق ( رض ) در كتاب « علل الشرائع » و « معانى الاخبار » خطبهء مذكور را از دو طريق و سند روايت كرده است و چنين فرمايد : الف : « حدثنا محمد بن على ماجيلويه ، از عمش محمد بن القاسم ، از احمد بن ابى عبد اللّه البرقى ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از ابان بن عثمان ، از ابان بن تغلب ، از عكرمه ، از ابن عباس رضى اللّه عنه » . ( علل الشرائع و معانى الاخبار ) . ب : « روايت كرد بر ما : محمد بن ابراهيم بن اسحق الطالقانى ، روايت كرد بر ما عبد العزيز ابن يحيى الجلودى ، روايت كرد بر ما ابو عبد اللّه احمد بن عمار بن خالد ، روايت كرد بر ما يحيى بن عبد عبد الحميد الحمانى ، روايت كرد بر من عيسى بن راشد ، از على ابن خزيمه ، عن عكرمه ، از ابن عباس رضى اللّه عنه ( معانى الاخبار ) . » 2 - خطبهء سوم : [ در بعضى نسخهها در رديف خطبهء چهارم ] : « بنا اهتديتم فى الظلماء ، و تسنمتم العلياء ، و بنا انفجرتم عن السرا » ( 2 ) . . . إلخ ، ( ج 1
--> ( 1 ) ابن ميثم 1 252 مورد ديگرى را علاوه بر موارد هشتگانه افزوده است و گويد اين خطبه را در نسخهاى يافتم كه بر روى آن دستخط وزير ابو الحسن على بن محمد بن الفرات ( وزير المقتدر ) بود كه شصت و اندى سال قبل از ولادت سيد رضى است و ظاهرا اين نسخه سالها قبل از ابن الفرات تأليف شده بود . ( 2 ) به نور وجود ما در تيرگى راه يافتيد و به بلندترين پايه بر آمديد و به يارى ما از شب ديجور به سپيدهء روشن در آمديد .