امير المؤمنين عليه السلام روايتى است كه ثعلب از ابن الاعرابى نقل كرده است كه او گفت ، مأمون گفت : هر گاه على نمى گفت « اخبر تقله » ، من مى گفتم « اقله تخبر » ( ج 3 ، ص 202 ) . ثعلب : از بزرگان نحو و لغت عرب است كه در سال ( 291 ه 1904 م ) درگذشت . و اما ابن اعرابى : از بزرگان و أئمهء علوم ادبى است كه به سال ( 230 ه 844 م ) در گذشت . و مأمون خليفه عباسى در بغداد به سال ( 218 ه 833 م ) وفات يافت . و من ( مؤلف اين كتاب ) كلام ثعلب را در هيچ كتابى نيافتم مگر آنچه ابو هلال عسكرى ، حسن بن عبد اللّه بن سهل عسكرى متوفى بعد از سال ( 395 ه 1005 م ) در « جمهرة الامثال » آورده است . او گويد : ( ص 26 ، چاپ هند ) : اين ضرب المثل به زعم برخى از ابو الدرداء ( رض ) مى باشد و از رسول اللّه ( ص ) نيز روايت شده است . ابو عبيد احمد بن محمد هروى ( متوفى 401 ه 1010 م ) در كتاب « الغريبين » چنين گويد : از آن جمله حديث ابو الدرداء است : « وجدت الناس اخبر تقله » . يعنى آن كس كه مردم را به محك آزمايش در آورد ، ايشان را دشمن و بدسرشت خواند و آن به سبب خباثت نهادهايشان و كمى انصافشان و افزون طلبيشان باشد و لفظ « اخبر » صيغهء امر است به معناى « الخبر » ( الغريبين ورق 236 الف نسخهء رامپور ) ( 1 ) .

--> ( 1 ) محمد عبده گويد : تقله فعل مضارع مجزوم بعد از فعل امر است و ( ه ) براى وقف و از مادهء قلا ، يقلى مانند رمى يرمى است ، يعنى ، او را دشمن داشت . لسان العرب در مادهء خبر گويد : و اما قول ابى الدرداء : وجدت الناس اخبر تقله ، فيريد انك اذا اخبرتهم قليتهم فأخرج الكلام على لفظ الامر ، و معناه الخبر ، و الخبر مخبره الانسان . تاج العروس گويد : و فى الحديث الذى رواه ابو الدرداء و اخرجه الطبرانى . . . وجدت الناس اخبر تقله‌اى وجدتهم مقولا فيهم هذا اى ما من احد الا و هو مسخوط الفعل عند الخبرة و الامتحان . . . يريد انك اذا اخبرتهم قليتهم اى ابغضتهم . همچنين تاج العروس ذيل قلى گويد : و فى الحديث وجدت الناس اخبر تقله الهاء هاء السكت و لفظه لفظ الامر و معناه الخبر اى : من خبرهم ابغضهم و تركهم و معنى نظم الحديث : وجدت الناس مقولا فهم هذا القول . و نيز رجوع شود به جمهرة الامثال ابو هلال عسكرى ص 26 ، چاپ هند ، بمبئى ، 1306 ه .