امتياز عليخان العرشي
34
ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )
اما مؤلف نهج البلاغه اشارهاى به نام كتاب ابو عبيد نكرده است و من پس از مدتها تحقيق و بررسى دريافتم كه اين تفسير را از كتاب « غريب الحديث » ابو عبيد [ القاسم بن سلام هروى ] نقل كرده است و تمام آنها را در ورق 197 الف و 203 ب در نسخهء كتابخانهء رامپور ( هند ) كه در حدود قرن هشتم هجرى استنساخ شده است مى يابيم ( 1 ) . 8 - قال امير المؤمنين : « انه من رأى عدوانا يعمل به و منكرا يدعى اليه ، فانكره بقلبه فقد سلم و برى ء . إلخ » ( ج 3 ، ص 243 ) ( 2 ) . مؤلف نهج البلاغه گويد اين كلام را از قول طبرى نقل كرده است . طبرى ، مورخ شهير اسلام ، ابو جعفر محمد بن جرير طبرى متوفى به سال ( 310 ه . ق 923 م ) . اين كلام را در كتاب « تاريخ الرسل و الملوك » معروف به تاريخ طبرى ( ج 8 ، ص 21 ) يافتيم . 9 - مؤلف نهج البلاغه راجع به فرمايش مولا « اخبر تقله » چنين گفته است : گروهى آن را از كلام رسول اللّه ( ص ) مى دانند ، اما مؤيد انتساب آن به
--> ( 1 ) آقاى سيد عبد الزهراء الحسينى در كتاب ارزندهء خود به نام « مصادر نهج البلاغه و اسانيده » ، نسخهء خطى « غريب الحديث » را در مكه ديده است و از آن در حدود هفت يا هشت مورد كه مؤلف نهج البلاغه به آنها اشاره كرده است ، استخراج نموده . و اين كتاب در سال ( 1384 ه 1964 م ) در چاپخانهء معارف حيدرآباد دكن - هند - در چهار جلد به اضافه يك جلد فهارس چاپ شده است . رجوع شود به : كتابشناسى در پسين همين كتاب . ( 2 ) هر آن كس كه شاهد ستمى باشد و يا ناظر بر ارتكاب منكرى باشد كه مردم به سوى آن خوانده مى شوند ، اما آن را از جان و دل بد بداند ، همانا كه ذمه او برى است .