شمس الدين ابو العباس احمد بن محمد معروف به ابن خلكان برمكى اربلى شافعى ( فوت 681 ه . ق ) وى در مقدمهء كتاب خود گويد كه از آغاز جوانى به شرح حال گذشتگان و زندگى و تاريخ ايشان شيفته بوده‌ام و هميشه براى اشباع تمايلات خود به كتابهاى مربوطه و افراد مطلع مراجعه مى كردم و يادداشتهايى براى خويش بر مى داشتم تا اين كه اين يادداشتها روز به روز افزون مى گردد و لذا آنها را به ترتيب حروف الفبا بر اساس حرف اول هر نام مرتب كردم . در اين كتاب نامى جز اندك از صحابه و تابعين و خلفاى راشدين نبرده است و در اين اثر تنها به شرح حال و آثار دانشمندان و پادشاهان اكتفا نكرده است بلكه هر كس كه ميان مردم شهرتى داشته و يا مورد سؤال واقع مى شده ذكر نموده است . و بسيارى از مورخان از بابت اين كه شرح حال علما و دانشمندان را به اختصار برگزار نموده و شرح حال شعرا را به تفصيل بيان كرده است بر وى خرده گرفته‌اند . شروع كار اين كتاب در سال 654 ه . ق در قاهره بود و پس از تأخير 18 سال آن را در سال 672 ه . به پايان رسانيد . اين كتاب شامل 846 ترجمه و شرح حال مى باشد . مكرر در مجلدات متعدد در مصر و بيروت چاپ شده است . و ذيلهايى به عنوان تتمه نيز بر آن نوشته شده است و توسط مولانا اظهر الدين اردبيلى ( فوت 930 ه . در قاهره ) تا نيمهء آن به فارسى ترجمه شده است و همچنين صلاح محمد بن شاكر كتبى ( فوت 754 ه . ) ذيلى بر آن به نام فوات الوفيات نوشته است كه آن نيز چاپ شده . بعضى از چاپهاى وفيات از اين قرار است : 35 - 1843 م به اهتمام وستنفلد ، پاريس 38 - 1842 م به اهتمام دوسلين با ترجمهء فرانسوى آن ، لندن 1871 م ، استانبول 1280 ق ترجمهء تركى ، تهران 1284 ق ، سنگى ، رحلى ، 470 613 ص ، بولاق 1275 ق و 1299 ق . قاهره ، 1310 ق ، قاهره ، 6 جلد 47 - 1949 م سربى ، وزيرى . 91 - يتيمة الدهر فى شعراء اهل العصر ، للثعالبى [ دمشق 1303 ه . ق ] : تأليف ابو منصور عبد الملك بن محمد بن اسماعيل مشهور به ثعالبى ( 350 - 429 ه . ق . ) اديب ، لغت دان و مورخ عربى نويس ايرانى نيشابورى . از زندگانى او اطلاع دقيقى در دست نيست ، كتابهاى زير از آثار او است : لطائف المعارف ، ثمار القلوب فى المضاف و المنسوب ، الفرائد و القلائد ، التمثيل و المحاضرة ، و كتاب مشهور وى فقه اللغة و مشهورترين اثر او يتيمة الدهر است . اين كتاب عربى داراى چهار بخش است كه هر كدام مشتمل بر ابواب و فصول است : بخش نخست : در محاسن اشعار و شعراى آل حمدان ، از مردم شام و اطراف آن و گزيده‌اى از شعر و شعراى مصر و موصل و شرح حال ايشان . بخش دوم : در محاسن اشعار و شعراى عراق ، ديالمه ، دانشمندان و اخبار و نوادر ايشان . بخش سوم : در محاسن شعرا و اشعار ، اهل جبل ، فارس ، جرجان ، طبرستان ، و رؤساى ديالمه و نويسندگان و دانشمندان و گزيده‌اى از شعر آنان . بخش چهارم : در شعر و شعراى خراسان ، ما وراء النهر در عهد سامانيان و نيز در احوال و اشعار سرايندگان معاصر ثعالبى و آنان كه اندكى پيش از عهد وى مى زيسته‌اند . كتاب يتيمة الدهر مكرر در اماكن مختلف چاپ شده است از جمله ، دمشق مطبعة الحنفية ، 1303 ه . ق . در چهار جلد ، وزيرى ، سربى .