به فهرست كتابخانهء دانشگاه تهران ، منزوى ، دانش پژوه و مقدمهء همين نويسنده بر فرمان مالك اشتر و ريحانة الادب علامهء تبريزى . شرح ابن ميثم ، يك شرح ادبى ، منطقى ، كلامى مى باشد و اين شرح در سال 677 ه . ق به پايان رسيده است . 46 - شرح نهج البلاغه للحلى : علامه جمال الدين ابو منصور بن مطهر حلى در گذشته 726 ه . مختصر شرح نهج البلاغه است و به گفتهء تهرانى در الذريعة ( 14 - 124 ) از كشف الحجب كنتورى ، گزيده‌اى است از شرح ابن ميثم و گويا كنتورى و خوانسارى نگارندهء روضات الجنات ( ص 172 ) آن را ديده باشند ولى اكنون در دست نيست . او در اجازهء به بنى زهره از آن ياد نكرده است و تهرانى مى گويد كه برخى از نسخه‌هاى « خلاصة الاقوال فى احوال الرجال » او يادى از آن هست ( نيز فهرست معارف 1 : 142 ) . دانش پژوه : مقدمهء فرمان مالك اشتر بنياد نهج البلاغه . 47 - شرح نهج البلاغه ، نفايس : شرح نهج البلاغه به نام نفايس از دانشمندى سنى كه كوتاه و گزيده است از خطب و كتب ، نسخهء آن در فهرست آستان رضوى ( اخبارش 303 ص 99 ) شناسانده شده كه در 82 برگ است و در 759 ه . ق نوشته شده است ( ذريعه 4 : 157 ) . دانش پژوه : مقدمهء فرمان مالك اشتر 1359 . 48 - الظرف و الظرفاء : رجوع شود به الموشى . 49 - العقد الفريد ، لابن عبد ربه : ( مصر 1293 ه . ) تأليف ابو عمر احمد بن عبد ربه قرطبى ( متولد 246 ه . ق - فوت 328 ه . ق در قرطبه ) مردى دانشمند و پر اطلاع بوده . اين كتاب ادبى ، تاريخى و لغوى به زبان عربى است شامل بر 25 جزء ( كتاب ) مطالبى در تاريخ ، لغت ، امثال ، شعر ، نثر ، عروض و قواعد آن و حتى مسائلى در طب و موسيقى در آن گنجانيده است كه پاره‌اى از اين مطالب كمتر در كتابهاى ديگر يافت مىشود . محتملا نخستين بار در سال 1293 ه . ق و سپس مكرر در مجلدات متعدد با فهارس متنوع توسط محمد سعيد العريان به چاپ رسيد . ( مصر 1346 ق و 1359 ه . ق سربى و نيز قاهره 1372 ق . سربى ، وزيرى در هشت مجلد ) . 50 - علل الشرائع و الاحكام و الاسباب للشيخ الصدوق ( ايران 1289 ه . ) : اين كتاب مشتمل بر 385 باب مى باشد ، باب اول آن در ذكر علل ناميدن سماء ، دنيا ، آخرت ، آدم ، حوا ، درهم ، دينار ، فرس ، بغله . . . است و آخرين باب آن در بارهء علتهاى نادر آمده است و ما هيچ گونه خبرى از سبب تأليف و تاريخ تأليف اين كتاب در دست نداريم . يك بار در سال 1289 ه . ق سنگى ، رحلى و بار ديگر در سالهاى 1280 ق تهران ، 1311 ه . سنگى ، رحلى ، تهران به ضميمهء معانى الاخبار و سومين بار در 1378 ه . ق در قم چاپ شد ، سربى ، وزيرى 304 320 صفحه ، نجف 1383 ه . سربى ، وزيرى . بهترين چاپ آن در سال 1385 ه . ق - 1966 م در نجف با مقدمه و تحقيق علامه سيد محمد صادق بحر العلوم انجام گرفت . اين كتاب توسط شرف الدين يحيى بن عز الدين حسين بن عشيره بن ناصر بحرانى مقيم يزد و شاگرد محقق شيخ على كركى ( فوت 940 ه . ق ) تلخيص گرديد . محقق كتاب مى گويد : در