امتياز عليخان العرشي

130

ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )

چاپ شد . 38 - رجال النجاشى ( كتاب الفهرست ) المعروف به ( معرفة الناقلين ) ( بمبئى 1317 ه . ) : ابو العباس احمد بن على نجاشى ( متولد ماه صفر 372 ه . ق و متوفى جمادى الاول سال 450 ه . ق ) معروف به ابن الكوفي گر چه مقدم بر شيخ طوسى و حتى بزرگتر از او بود بطورى كه علامه حلى شيخ را جزء راويان نجاشى بشمار آورده اما پس از تأليف فهرست طوسى بود كه او رجال و يا فهرست خود را تنظيم كرد و چه بسا طبق نظر مرحوم آيت اللّه بروجردى ، نجاشى در اين فهرست بيشتر نظر به تصحيح فهرست طوسى داشته است . او در ترجمهء شيخ طوسى كتاب فهرست را جزء كتابهاى شيخ نام برده و از نظر سبك ، روش ، بيان و تعبير و ترتيب مطالب حاكى از آن است كه نجاشى آن كتاب را هنگام تأليف ( الفهرست خود ) مد نظر داشته است و در حقيقت رجال - كشى مكمل و اولين ذيل بر فهرست شيخ طوسى است . نجاشى در مقدمهء كتاب چنين مى گويد : انى وقفت على ما ذكره السيد الشريف اطال اللّه بقاه من تعيير قوم من مخالفينا انه لا سلف لكم و لا مصنف و هذا قول من لا علم له بالناس و لا وقف على اخبارهم و لا عرف منازلهم . . . و لا حجة علينا لمن لا يعلم و قد جمعت من ذلك ما استطعه و . . . و قد جعلت للاسماء ابوابا على الحروف . . . اذكر المتقدمين فى التصنيف من سلفنا الصالحين . إلخ . سپس به ذكر طبقهء اول مى پردازد . اين كتاب در 1317 ه . ق سنگى ، رقعى به اهتمام شيخ على محلاتى حايرى در 338 صفحه در بمبئى مغلوط چاپ شد و سپس به همت دانشمند محترم آقاى حاج ميرزا حسن مصطفوى با نسخه‌هاى متعدد و فهارس متنوع و پيش گفتار ، تصحيح و چاپ گرديد ( 1389 ق ) و دانشگاه مشهد در سال 1348 ه . ش نسخهء ايشان را تكثير كرد . 39 - روضات الجنات فى احوال العلماء و السادات للخوانسارى ( ايران 1307 ه . ) : تأليف مرحوم ميرزا محمد باقر بن ميرزا زين العابدين موسوى خوانسارى اصفهانى ( متولد 1226 ه . فوت 1313 ه . ) آثار وى را بيش از بيست اثر ذكر كرده‌اند . اين كتاب كه از نام آن پيداست در شرح حال رجال شيعه است . چندين مرتبه در ايران چاپ شد : 1306 ق . در چهار جلد و 1367 ه . ق . و 1371 ه . ق . و در 1390 ه . ق در هشت جلد در قطع وزيرى توسط مؤسسهء اسماعيليان با فهارس متعدد چاپ گرديد . اين كتاب شامل بر 758 ترجمه است از : ابراهيم ابن محمد ثقفى اصفهانى ( مؤلف الغارات ) آغاز مىشود و به يوسف بن عبد البر پايان مى پذيرد شرحها و تراجم به ترتيب حروف الفباست . و رجال زمان حيات مؤلف را نيز در بردارد . 40 - شرح العيون ، شرح رسالة ابن زيدون ( رامپور ، خطى ) : كتاب « شرح العيون » در شرح حال شاهان ، شعراى عرب ، فلاسفهء يونان و حكام مشهور عرب تأليف وزير ابو الوليد احمد بن عبد اللّه بن احمد بن غالب بن زيدون اندلسى نويسنده و شاعر معروف ( ولادت 394 ه . ق در قرطبه فوت 463 ه . در اشبيليه ) . سپس اين كتاب توسط ابن نباته مصرى ( محمد بن محمد بن محمد قرشى اموى مصرى ) ( ولادت 686 ه . ق فوت 768 ه . در قاهره ) شرح گرديد . اين كتاب براى اولين بار در سال 1377 ه . ق 1957 م در 304 صفحه به قطع رقعى ، سربى به ضميمهء « الرسالة الجديدة » ابن زيدون در مصر چاپ شد . كتاب مزبور مشتمل است بر شرح و گزارش از 288 تن از شعرا ، نويسندگان و بزرگان